ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΓΕΛ 2019

[Επίκληση των αξιών της δημοκρατίας]

Χρειάζεται μια απάντηση στο βασικό ερώτημα που άκουσα να επαναλαμβάνεται συχνά, κυρίως από τους νέους οι οποίοι τόσο εύκολα αυταπατώνται κι εξίσου εύκολα απογοητεύονται: Αφού η δημοκρατία είναι κατά κύριο λόγο ένα σύνολο διαδικαστικών κανόνων, πώς μπορούμε να έχουμε την απαίτηση να βασιζόμαστε στους «ενεργούς πολίτες»; Για να έχουμε ενεργούς πολίτες, δεν χρειάζονται άραγε και ιδανικά; Και βέβαια χρειάζονται τα ιδανικά. Πώς όμως να μην πάρουμε υπόψη μας τις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις που δημιούργησαν αυτούς τους κανόνες; Θέλετε να δοκιμάσουμε να τις απαριθμήσουμε;

Πρώτο μεταξύ όλων συναντάμε μέσα από αιώνες αμείλικτων θρησκευτικών πολέμων το ιδανικό της ανοχής. Αν σήμερα απειλείται η ειρήνη στον κόσμο, η απειλή προέρχεται για άλλη μια φορά από τον φανατισμό, δηλαδή από την τυφλή πίστη στη δική μας αλήθεια και ότι αυτή μπορεί να επιβληθεί με τη βία. Δεν χρειάζονται παραδείγματα· τα έχουμε καθημερινά μπροστά στα μάτια μας.

Έπειτα έρχεται το ιδανικό της μη βίας. Ποτέ μου δεν ξεχνώ τη διδαχή του Καρλ Πόπερ*, σύμφωνα με την οποία αυτό που ουσιαστικά διακρίνει μια δημοκρατική εξουσία από μια μη δημοκρατική είναι πως μονάχα στην πρώτη οι πολίτες μπορούν να ξεφορτωθούν τους κυβερνώντες χωρίς αιματοχυσίες. Οι τυπικοί κανόνες της δημοκρατίας, που τόσο συχνά γίνονται αντικείμενο χλευασμού, εισήγαγαν για πρώτη φορά στην ιστορία τρόπους συμβίωσης που είχαν στόχο την επίλυση των κοινωνικών συγκρούσεων χωρίς τη χρήση βίας. Μόνον εκεί όπου οι κανόνες αυτοί γίνονται σεβαστοί, ο αντίπαλος δεν θεωρείται πλέον εχθρός που πρέπει να εξοντωθεί αλλά αυτός που μας αντιπολιτεύεται και αύριο μπορεί να πάρει τη θέση μας.

Τρίτο, το ιδανικό της σταδιακής ανανέωσης της κοινωνίας μέσα από την ελεύθερη αντιπαράθεση των ιδεών και την αλλαγή της νοοτροπίας και του τρόπου ζωής. Μόνο η δημοκρατία επιτρέπει τη διαμόρφωση και την εξάπλωση των ειρηνικών επαναστάσεων, όπως συνέβη τις τελευταίες δεκαετίες με την αλλαγή στις σχέσεις των δύο φύλων, που ίσως να είναι η μεγαλύτερη επανάσταση της εποχής μας.

Τέλος, το ιδανικό της αδελφότητας (η fraternité της Γαλλικής Eπανάστασης). Η ιστορία του ανθρώπου είναι σε μεγάλο βαθμό ιστορία συγκρούσεων αδελφοκτόνων. Στο έργο του Φιλοσοφία της Ιστορίας ο Χέγκελ** χαρακτήρισε την Ιστορία ως «απέραντο σφαγείο». Μπορούμε να τον διαψεύσουμε; Σε καμία χώρα του κόσμου δεν υπάρχει περίπτωση να διαρκεί επί μακρόν η δημοκρατία δίχως να γίνει ήθος και συμπεριφορά.

Πώς όμως μπορεί να γίνει αυτό δίχως την αναγνώριση της αδελφότητας που ενώνει όλους τους ανθρώπους σε ένα κοινό πεπρωμένο; Η αναγνώριση αυτού του γεγονότος είναι τόσο περισσότερο αναγκαία σήμερα, που καθημερινά συνειδητοποιούμε αυτό το κοινό πεπρωμένο και θα έπρεπε να ενεργήσουμε με συνέπεια όσο υπάρχει ακόμα αυτή η μικρή φλόγα της λογικής που φωτίζει την πορεία μας.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Norberto Bobbio, Το μέλλον της δημοκρατίας, μετάφραση Π. Ράμος. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής, 1993, σελ. 49-51.

* Καρλ Πόπερ: Φιλόσοφος του 20ού αι. ** Γ. Β. Φ. Χέγκελ: Φιλόσοφος του 19ου αι

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις). Μονάδες 25

Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε , με βάση το κείμενο, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

 α. Κυρίως οι νέοι αμφισβητούν τη δυνατότητα της δημοκρατίας να βασίζεται στους «ενεργούς πολίτες».

β. Η αλλαγή στις σχέσεις των δύο φύλων δεν εντάσσεται στις ειρηνικές επαναστάσεις.

γ. Η μακροβιότητα της δημοκρατίας προϋποθέτει ανάλογη στάση ζωής.

δ. Ο φανατισμός και η βία βρίσκονται στον αντίποδα της ανοχής .

ε. Στόχος των δημοκρατικών πολιτευμάτων δεν είναι η ειρηνική επίλυση των κοινωνικών συγκρούσεων. Μονάδες 10

Β2. α. Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο περιπτώσεις επίκλησης στην αυθεντία (μονάδες 2).

β. Για ποιον λόγο χρησιμοποιεί ο συγγραφέας την επίκληση σε κάθε μία περίπτωση; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο (μονάδες 4). Μονάδες 6

Β3. α. Να ξαναγράψετε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις της τρίτης παραγράφου, αντικαθιστώντας την υπογραμμισμένη λέξη με μία άλλη, σημασιολογικά ισοδύναμη:

1. «… δεν ξεχνώ τη διδαχή του Καρλ Πόπερ …».

2. «… γίνονται αντικείμενα χλευασμού …».

3. «… εισήγαγαν στην ιστορία τρόπους συμβίωσης …».

4. «… αυτός που μας αντιπολιτεύεται …». Μονάδες 4

β. Σε κάθε ένα από τα παρακάτω αποσπάσματα, να αναγνωρίσετε τη λειτουργία της γλώσσας στις υπογραμμισμένες φράσεις (μονάδες 2) και να αποδώσετε τη σημασία τους μονολεκτικά ή περιφραστικά (μονάδες 4):

1. «… ο Χέγκελ χαρακτήρισε την Ιστορία ως “απέραντο σφαγείο” …» (5η παράγραφος).

2. «… η μικρή φλόγα της λογικής που φωτίζει την πορεία μας.» (6η παράγραφος). Μονάδες 6  ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ 10

Β4. α. Στα υφολογικά χαρακτηριστικά του δοκιμίου συμπεριλαμβάνονται τα παρακάτω:

1. σύνθετη δομή προτάσεων που επιτυγχάνεται με τη χρήση υποτακτικού λόγου, και

2. κάποια προφορικότητα στο ύφος που δείχνει διάθεση του δοκιμιογράφου να επικοινωνήσει με τον αναγνώστη. Για κάθε ένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά να εντοπίσετε στο κείμενο δύο (2) παραδείγματα και να τα μεταφέρετε στο τετράδιό σας. Μονάδες 4

β. Να εξηγήσετε τη χρήση του σημείου στίξης της παρένθεσης που βρίσκεται στην 5η παράγραφο: «… (η fraternité της Γαλλικής επανάστασης) …». Μονάδες 2

γ. Στην παρακάτω φράση να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης (ενεργητική – παθητική) (μονάδα 1) και να το μετατρέψετε στο άλλο είδος (μονάδες 2): «… Μόνο η δημοκρατία επιτρέπει τη διαμόρφωση και την εξάπλωση ειρηνικών επαναστάσεων …». Μονάδες 3 ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ 9

Γ1. «Για να διατηρούν τις βασικές τους αρχές, οι σύγχρονες δημοκρατίες βασίζονται στη δράση των ενεργών πολιτών» είναι το θέμα αφιερώματος στην ηλεκτρονική εφημερίδα του σχολείου σου. Σε ένα άρθρο 500-600 λέξεων να παρουσιάσεις τεκμηριωμένα τις θέσεις σου για το θέμα, εστιάζοντας:

α. στις ενέργειες με τις οποίες ο πολίτης κάνει πράξη τη δημοκρατία στην καθημερινότητά του, και

β. στις δράσεις με τις οποίες το σχολείο μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών με δημοκρατικό ήθος. Προσοχή: στο άρθρο να μην αναγράψετε το ονοματεπώνυμό σας. Μονάδες 40

Θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων ΕΠΑΛ 2019

Δύσκολο θα χαρακτήριζα το μη λογοτεχνικό κείμενο (του Καμύ), που τέθηκε φέτος στις εξετάσεις των ΕΠΑΛ. Οι ασκήσεις στο πλαίσιο αυτών που διδάσκονται στο σχολείο. Το θέμα (Τέχνη) πάντα ενδιαφέρον, αλλά...

ΠΑΝΕΛΛΑ∆ΙΚΕΣ  ΕΠΑΛ  2019

Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Εισαγωγικό Σημείωμα

Ο Α. Καμύ το 1957 κερδίζει το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στην ομιλία του στην Aκαδημία της Σουηδίας αναφέρεται στην Τέχνη και στον κοινωνικό ρόλο  του καλλιτέχνη.

[...] Προσωπικά, μου είναι αδύνατον να ζήσω χωρίς την τέχνη μου. Αλλά ουδέποτε την έβαλα πάνω απ’ όλα. Αντιθέτως, μου είναι απαραίτητη γιατί συνυπάρχει με τον καθένα και μου επιτρέπει να ζω, έτσι όπως είμαι, στο ίδιο επίπεδο με όλους. Η τέχνη δεν είναι για μένα μια απόλαυση μοναχική. Είναι ένα μέσο για να αγγίζω τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ανθρώπων, προσφέροντάς τους μια προνομιακή εικόνα για τους κοινούς πόνους και τις χαρές. Εξαναγκάζει, λοιπόν, τον καλλιτέχνη να μην απομονωθεί και του επιβάλλει την πιο ταπεινή και οικουμενική αλήθεια. Και αυτός που συχνά επιλέγει τη μοίρα του καλλιτέχνη επειδή αισθάνεται διαφορετικός, πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι δεν θα τονώσει την τέχνη και τη διαφορετικότητά του παρά μόνον αποδεχόμενος την ομοιότητά του με όλο τον κόσμο.

Ο καλλιτέχνης διαπλάθεται μέσα σ’ ένα αδιάκοπο πηγαινέλα από το εγώ του στους άλλους, στο μεταίχμιο1 μεταξύ της αναγκαίας γι’ αυτόν ομορφιάς και της κοινότητας από την οποία αδυνατεί να αποσπαστεί. Γι’ αυτό τον λόγο οι αληθινοί καλλιτέχνες δεν περιφρονούν τίποτε και υποχρεώνουν εαυτούς να κατανοούν αντί να κρίνουν. Κι αν πρέπει να πάρουν το μέρος κάποιου σε αυτόν τον κόσμο, δεν μπορούν παρά να ταχθούν υπέρ μιας κοινωνίας όπου, σύμφωνα με την ιστορική ρήση του Νίτσε2 , δεν θα κυριαρχεί πλέον ο κριτής αλλά ο δημιουργός, είτε είναι εργάτης είτε διανοούμενος.

[...] Ο καλλιτέχνης μπορεί να ξαναβρεί το αίσθημα μιας ζωντανής κοινωνίας που θα τον δικαιώσει με μόνη προϋπόθεση να αποδεχτεί, όσο του είναι δυνατόν, τη διπλή υποχρέωση που προσδίδει αξία στο έργο του: να ταχθεί στην υπηρεσία της αλήθειας και της ελευθερίας. Εφόσον, προορισμός του είναι να συνενώσει τον μεγαλύτερο δυνατόν αριθμό ανθρώπων, αδυνατεί να συμβιβαστεί με το ψεύδος και τη δουλεία που, όπου βασιλεύουν, πολλαπλασιάζουν τη μοναξιά. Όποιες κι αν είναι οι προσωπικές μας αναπηρίες, το μεγαλείο της δουλειάς μας θα ριζώσει μόνο αν αναλάβουμε μια δέσμευση διττή3  , που δύσκολα τηρείται: την άρνηση του ψεύδους για  ό,τι γνωρίζουμε και την αντίσταση στην καταπίεση.

(Αλμπέρ Καμύ, «Ο Καλλιτέχνης και η Εποχή του. Ομιλίες στη Σουηδία», εκδ. Καστανιώτης, Αθήνα, 2011, απόσπασμα, σελ. 26-28, διασκευή)

1 _{μεταίχμιο: το διαχωριστικό σημείο ανάμεσα σε δύο αντίθετες καταστάσεις}

2 _{Νίτσε: Γερμανός φιλόσοφος}

 3 _{διττή: διπλή}

∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα
Α1. «Προσωπικά ... είτε διανοούμενος»: Παρουσιάστε περιληπτικά στην τάξη σας το περιεχόμενο του συγκεκριμένου αποσπάσματος του κειμένου. (60-80 λέξεις)
Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα Α2. αντιθέτως, λοιπόν, γι’ αυτό τον λόγο, εφόσον: Ποιος είναι ο ρόλος της κάθε διαρθρωτικής λέξης/φράσης στη συνοχή του κειμένου;

Μονάδες 4

Α3. Να δώσετε έναν τίτλο στο κείμενο.

Μονάδες 3

Α4. α) ουδέποτε, επιτρέπει, αδυνατεί, δέσμευση: Να γράψετε ένα αντώνυμο για κάθε μία από τις παραπάνω λέξεις. (μον. 4)

β) περιφρονούν, υποχρέωση: Για κάθε μία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου να δημιουργήσετε μία πρόταση που θα φανερώνει τη σημασία τους. (μον. 4)

Μονάδες 8

3^η δραστηριότητα Α5. Σε μία σύντομη ομιλία σας στη Βουλή των Εφήβων να προτείνετε τρόπους με τους οποίους το σύγχρονο σχολείο θα αναλάβει καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο της τέχνης και του πολιτισμού. (200-250 λέξεις)

Μονάδες 20

Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

 Εισαγωγικό Σημείωμα

Η Alda Merini είναι Ιταλίδα ποιήτρια και το 1996 προτάθηκε από τη Γαλλική Ακαδημία για το βραβείο Νόμπελ στη Λογοτεχνία.

        [Ένα ποίημα δυο ερμηνείες]

∆εν έχω ανάγκη από χρήματα.

 Έχω ανάγκη από αισθήματα,

 από λέξεις, από λέξεις σοφά διαλεγμένες,

από λουλούδια που τα λένε σκέψεις,

 από ρόδα που τα λένε παρουσίες,

 από όνειρα που κατοικούν τα δέντρα,

από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν,

από άστρα που ψιθυρίζουν στ’ αυτί των εραστών.

 Έχω ανάγκη από ποίηση,

 εκείνη τη μαγεία που καίει το βάρος των λέξεων,

 που ξυπνά τις συγκινήσεις και φέρνει καινούργια χρώματα.

Alda Merini, Μετάφραση: Ευαγγελία Πολύμου,https://bibliotheque.gr/article/67424.


∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Β1. Σε μία παράγραφο 50–60 λέξεων να καταγράψετε ποιες είναι οι προσδοκίες της ποιήτριας. Τεκμηριώστε την απάντησή σας με στοιχεία του ποιήματος.

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

 Β2. α) Να εντοπίσετε και να καταγράψετε τρεις προσωποποιήσεις που υπάρχουν στο ποίημα.

(μον. 6) Τι πετυχαίνει με τη χρήση τους η ποιήτρια; (μον. 1)

β) Η φράση «έχω ανάγκη» επαναλαμβάνεται στο ποίημα. Να ερμηνεύσετε τη λειτουργία της επανάληψης ως προς το νόημα του κειμένου. (μον. 8)

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

 Β3. Η ποιήτρια δηλώνει ότι έχει ανάγκη την ποίηση. Εσείς, στη ζωή σας, κατά πόσο έχετε ανάγκη

από κάποια μορφή τέχνης (μουσική, ζωγραφική, θέατρο, λογοτεχνία κ.λπ.); Σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων να αναπτύξετε την άποψή σας.

Μονάδες 20

Τα θέματα όλων των ετών σε ΕΠΑΛ και ΓΕΛ μπορείτε να τα δείτε συγκεντρωμένα ΕΔΩ

Θέματα Γλώσσας 2018

ΚΕΙΜΕΝΟ

[Παιδεία και εκπαίδευση]

Παιδεία και εκπαίδευση είναι δύο όροι που συχνά πυκνά εναλλάσσονται, σάμπως να πρόκειται για συνώνυμα, με ταυτόσημο νόημα και στόχο∙ θεωρητικό και πρακτικό. Ως ρίζα και κορμός ενός πολύκλαδου δένδρου, η λέξη παιδεία (δυσμετάφραστη ή και αμετάφραστη στις ξένες γλώσσες) εμφανίζει εξελισσόμενο, σημασιολογικό και λειτουργικό εύρος και βάθος. Οι αρχές της ανιχνεύονται στον Αισχύλο και στον Σοφοκλή, δηλώνοντας κατ΄ αρχήν την τροφή και την ανατροφή ενός παιδιού, αλλά και την καλλιέργεια ενός δένδρου. Στον Πλάτωνα η λέξη σαφώς πλέον αναβαθμίζεται και αναδεικνύεται σε μέτρο γνώσης και αρετής, καλύπτοντας τελικώς τόσο την πλατωνική οντολογία όσο και την πλατωνική επιστήμη1 . Η ίδια λέξη θεωρείται στην ελληνική αρχαιότητα ενίοτε2 συνώνυμη της νεαρής ηλικίας, ενώ σκοπίμως συνάπτεται κάποτε τόσο με την παιδία όσο και με την παιδιά∙ σημαίνοντας την παιδαριώδη φλυαρία και ανοησία αφενός, το παίγνιο (ως διασκέδαση ή ως φιλόσοφη μέθοδο) αφετέρου.

Πλησιέστερη ετυμολογικά και λειτουργικά προς την παιδεία αναγνωρίζεται η μεταγενέστερη εκπαίδευσις, παράγωγη του ρήματος εκπαιδεύω, το οποίο, όσο βλέπω στα λεξικά, εμφανίζεται πρώτη φορά στον πλατωνικό Κρίτωνα, με τη σημασία του διδάσκω κάποιον κάτι ή εντυπώνω σε κάποιον κάτι με τη διδασκαλία∙ αυτού του είδους η εκπαίδευση αφορά ενίοτε και την προσαρμοστική άσκηση ενός ζώου.

Ωστόσο, οι όροι παιδεία και εκπαίδευση δεν είναι ούτε ετυμολογικά και σημασιολογικά συνώνυμοι ούτε λειτουργικά ισοδύναμοι. Πράγμα που σημαίνει ότι η ευκαιριακή (μπορεί και σκόπιμη) εναλλαγή τους στη θεωρία και στην πράξη δημιουργεί σύγχυση εις βάρος και των δύο συντελεστών της κρίσιμης αυτής συζυγίας. Ζητούμενο επομένως παραμένει ο νηφαλιότερος έλεγχος, προκειμένου να διαφανούν τόσο τα κοινά όσο και τα διαφορετικά τους σημεία, που επιτρέπουν συγχρόνως τη σύγκριση και τη διάκρισή τους. Που πάει να πει ότι: παιδεία και εκπαίδευση βρίσκονται εξ ορισμού σε συμμαχική και συνάμα σε αντίπαλη σχέση. Κοινός τους παρονομαστής παραμένει η διαβαθμισμένη γνώση ως μάθηση, ασκημένη κυρίως εντός θεσμοθετημένων θυλάκων3 της πολιτείας, χωρίς να αποκλείεται και η ιδιωτική τους κηδεμονία, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις παίρνει τη μορφή ταξικής και οικονομικής υπεροχής.

Από εκεί και πέρα αρχίζουν προφανείς και λανθάνουσες διαφορές, οι οποίες, ανάλογα με τον χώρο και τον χρόνο, αυξομειώνονται, χωρίς όμως να καταργούνται. Οι διαφορές προκύπτουν από τη διαφορετική τους φύση και τον αποκλίνοντα προορισμό τους. Δηλαδή: Η παιδεία είναι περισσότερο μέθοδος∙ η εκπαίδευση κυρίως πράξη. Η παιδεία είναι (πρέπει να είναι, για να μην παραβαίνει τον εαυτό της) λειτουργία λίγο πολύ ελεύθερη. […] Αντίθετα, η εκπαίδευση ελέγχεται εκ προθέσεως εντεταλμένη4 . Η παιδεία είναι (οφείλει να είναι) προαιρετική∙ η εκπαίδευση θεωρείται, και σωστά, υποχρεωτική.

Δ. Ν. Μαρωνίτης, εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής», 1/3/2009 και 8/3/2009 (το κείμενο προσαρμόστηκε για τον σκοπό της αξιολόγησης).

1 Η θεωρία του Πλάτωνα για το ον και την επιστήμη.

2 Ενίοτε: μερικές φορές.

3 Θεσμοθετημένοι θύλακες: εδώ, εννοούνται οι εκπαιδευτικοί θεσμοί.

4 Δηλαδή, η εκπαίδευση διαπιστώνεται ότι έχει καθορισμένη αποστολή.

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις). Μονάδες 25

Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε , με βάση το κείμενο, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

α. Το περιεχόμενο του όρου «παιδεία» παραμένει αμετάβλητο στο πέρασμα του χρόνου.

β. Η παιδεία στον Αισχύλο και τον Σοφοκλή αφορά αποκλειστικά στον άνθρωπο.

 γ. Η λέξη παιδία για τους αρχαίους Έλληνες σήμαινε την παιδαριώδη φλυαρία και ανοησία.

δ. Η «παιδεία» και η «εκπαίδευση» είναι έννοιες εντελώς άσχετες μεταξύ τους.

ε. Η εκπαίδευση λειτουργεί ως θεσμοθετημένη διαδικασία. Μονάδες 10

Β2. α) Να βρείτε έναν τρόπο ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου «Από εκεί … υποχρεωτική.» (μονάδες 2) και να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο (μονάδες 3). Μονάδες 5

β) Να γράψετε ποια νοηματική σχέση εκφράζουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις (με έντονη γραφή στο κείμενο) στην τρίτη παράγραφο: Ωστόσο επομένως προκειμένου Που πάει να πει ότι κυρίως Μονάδες 5

Β3. α) Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις/περιόδους λόγου του κειμένου, αντικαθιστώντας καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις με μία συνώνυμή της, χωρίς να αλλάζει το νόημα:  

Οι αρχές της ανιχνεύονται στον Αισχύλο και στον Σοφοκλή

  Η ίδια λέξη [...] σκοπίμως συνάπτεται κάποτε τόσο με την παιδία όσο και με την παιδιά.  

[...] το οποίο, όσο βλέπω στα λεξικά, εμφανίζεται πρώτη φορά στον πλατωνικό Κρίτωνα.  

[...] δημιουργεί σύγχυση εις βάρος και των δύο συντελεστών της κρίσιμης αυτής συζυγίας.  Από εκεί και πέρα αρχίζουν προφανείς και λανθάνουσες διαφορές [...].

Μονάδες 5

β) Να αντικαταστήσετε καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις (υπογραμμισμένες στο κείμενο) με μία αντώνυμή της:

 αναβαθμίζεται (1η παράγραφος)

  μεταγενέστερη (2η παράγραφος)

  επιτρέπουν (3η παράγραφος)

  ιδιωτική (3η παράγραφος)

  διαφορές (4η παράγραφος)

Μονάδες 5

Β4. Στην πρώτη παράγραφο του κειμένου «Παιδεία … αφετέρου» κυριαρχεί η παθητική φωνή.

α) Να εντοπίσετε δύο ρήματα παθητικής φωνής σε αυτή την παράγραφο (μονάδες 2).

β) Να εξηγήσετε πώς λειτουργεί η παθητική φωνή στη διαμόρφωση του ύφους του κειμένου στη συγκεκριμένη παράγραφο (μονάδες 3). Μονάδες 5

Γ1. Με αφορμή διάλογο που έχει ανοίξει στη σχολική κοινότητα σχετικά με τον μορφωτικό ρόλο του σχολείου στον 21Ο αιώνα, γράφετε ένα άρθρο (500- 600 λέξεις) στη μαθητική εφημερίδα στο οποίο:

α) υποστηρίζετε την άποψη ότι το σχολείο οφείλει, παράλληλα με την εκπαιδευτική, να ασκεί και παιδευτική λειτουργία,

και β) προτείνετε, αιτιολογημένα, τρόπους με τους οποίους εκπαιδευτικοί και μαθητές/μαθήτριες μπορούν να συμβάλλουν στην ενίσχυση του παιδευτικού ρόλου του σχολείου.

Προσοχή: στο άρθρο να μην αναγράψετε το ονοματεπώνυμό σας.

Μονάδες 40

Θέματα ΕΠΑΛ 2018

Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Εισαγωγικό Σημείωμα: Ο Yuval Noah Harari είναι καθηγητής Πανεπιστημίου με αντικείμενο την Παγκόσμια Ιστορία. Το κείμενο αποτελεί τον επίλογο του βιβλίου του Sapiens: Μια Σύντομη Ιστορία του Ανθρώπου (2014).

ΤΟ ΖΩΟ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΘΕΟΣ

Πριν από 70.000 χρόνια, ο homo sapiens ήταν ακόμα ένα ασήμαντο ζώο που κοιτούσε τη δουλειά του σε μια γωνιά της Αφρικής. Στις χιλιετίες που ακολούθησαν, μεταμορφώθηκε σε κυρίαρχο όλου του πλανήτη και σε φόβο και τρόμο του οικοσυστήματος. Σήμερα ο άνθρωπος βρίσκεται στο χείλος της μετατροπής του σε θεό, έτοιμος να αποκτήσει όχι μόνο αιώνια νεότητα, αλλά και τις θεϊκές ικανότητες της δημιουργίας και της καταστροφής.

Δυστυχώς, ως τώρα το καθεστώς των ανθρώπων στη γη έχει δημιουργήσει πολύ λίγα πράγματα για τα οποία μπορούμε να είμαστε περήφανοι. Έχουμε κυριαρχήσει στο περιβάλλον μας, έχουμε αυξήσει την παραγωγή τροφής, έχουμε χτίσει πόλεις, ιδρύσαμε αυτοκρατορίες και δημιουργήσαμε εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα. Μειώσαμε, όμως, την οδύνη στον κόσμο; Ξανά και ξανά, μεγάλα άλματα στη δύναμη των ανθρώπων δεν βελτίωσαν ιδιαίτερα τη ζωή του μεμονωμένου ατόμου και συνήθως προκάλεσαν απέραντη δυστυχία στα άλλα ζώα.

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε τουλάχιστον σημειώσει κάποια πραγματική πρόοδο σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη κατάσταση, με τη μείωση της πείνας, των ασθενειών και των πολέμων. Ωστόσο, η κατάσταση των άλλων ζώων επιδεινώνεται πιο γρήγορα από ποτέ και η βελτίωση της μοίρας της ανθρωπότητας είναι πολύ πρόσφατη και εύθραυστη για να τη θεωρήσουμε σίγουρη.

Επιπλέον, παρά τα εντυπωσιακά πράγματα που είναι ικανοί να κάνουν οι άνθρωποι, παραμένουμε αβέβαιοι για τους στόχους μας και φαίνεται να είμαστε δυσαρεστημένοι όσο πάντα. Έχουμε προοδεύσει από τα κανό στα διαστημόπλοια – αλλά κανείς δεν ξέρει πού πηγαίνουμε. Είμαστε πιο ισχυροί από ποτέ άλλοτε, αλλά δεν έχουμε ιδέα τι να κάνουμε με αυτή τη δύναμη. Ακόμα χειρότερα, οι άνθρωποι φαίνεται να είναι πιο ανεύθυνοι από ποτέ. Αυτοδημιούργητοι θεοί, μόνο με τους νόμους της φύσης για συντροφιά μας, δεν δίνουμε λογαριασμό σε κανέναν. Έτσι, σπέρνουμε τον όλεθρο στα ζώα και το οικοσύστημα γύρω μας, με στόχο κυρίως την άνεση και τη διασκέδασή μας, χωρίς ποτέ να είμαστε ικανοποιημένοι.

Υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από δυσαρεστημένους και ανεύθυνους θεούς που δεν ξέρουν τι θέλουν;

(YuvalNoahHarari, Sapiens: Μια Σύντομη Ιστορία του Ανθρώπου, Αθήνα, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2014, σ.427, Διασκευή)

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1 η δραστηριότητα
Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.
α) Ο άνθρωπος προόδευσε σε βάρος των άλλων όντων που ζουν στη γη.
 β) Η βελτίωση της μοίρας της ανθρωπότητας είναι σίγουρη.
 γ) Η οδύνη στον κόσμο μειώθηκε.
 δ) Η τεχνολογική πρόοδος εξασφαλίζει την επιτυχία της πορείας της ανθρωπότητας. Μονάδες 8

Α2. Πώς συνδέεται ο τίτλος με το υπόλοιπο κείμενο; Τεκμηριώστε την απάντησή σας παραπέμποντας στο κείμενο.
Μονάδες 7

2 η δραστηριότητα
Α3. Να δώσετε δύο διαφορετικούς τίτλους στο κείμενο, αξιοποιώντας στον έναν τη μεταφορική χρήση της γλώσσας και στον άλλο την κυριολεκτική χρήση της γλώσσας. Μονάδες 6
Α4. Να γράψετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω φράσεις, αντικαθιστώντας την κάθε υπογραμμισμένη λέξη με μία συνώνυμή της:
 α) Στις χιλιετίες που ακολούθησαν, μεταμορφώθηκε σε κυρίαρχο όλου του πλανήτη …
β) προκάλεσαν απέραντη δυστυχία στα άλλα ζώα.
γ) Τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε τουλάχιστον σημειώσει κάποια πραγματική πρόοδο …
Μονάδες 9

3η δραστηριότητα
Α5. Με αφορμή το κείμενο και κυρίως το τελευταίο απόσπασμα «σπέρνουμε τον όλεθρο στα ζώα και το οικοσύστημα γύρω μας, με στόχο κυρίως την άνεση και τη διασκέδασή μας, χωρίς ποτέ να είμαστε ικανοποιημένοι. Υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από δυσαρεστημένους και ανεύθυνους θεούς που δεν ξέρουν τι θέλουν;», να γράψετε μία επιστολή 200-250 λέξεων προς τον συγγραφέα στην οποία θα εκφράζετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας σχετικά με τις απόψεις του.
Μονάδες 20

Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Εισαγωγικό Σημείωμα: Ο Θανάσης Βαλτινός είναι συγγραφέας και γράφει διηγήματα, μυθιστορήματα και σενάρια για τον κινηματογράφο. Το διήγημα Ειδύλλιο ανήκει στη συλλογή Επείγουσα ανάγκη ελέου (2015).

Ειδύλλιο1

Δεν ήταν ακριβώς του δρόμου. Από κάπου πρέπει να το είχε σκάσει. Ήταν καθαρή και υγιής. Το τρίχωμά της γυάλιζε-εξαιρετικά νέα δηλαδή. Ενάμισι-δύο χρόνων;

Διασχίζοντας τη Βασιλίσσης Σοφίας, από Πλουτάρχου προς Ριζάρη, με πήρε από πίσω. Ήταν χαρούμενη. Με προσπερνούσε φερμάροντας2 , προχώραγε, ξαναγύριζε κοντά μου. Χαρούμενη. Με ακολούθησε έτσι έως τη Βασιλέως Κωνσταντίνου. Την περάσαμε μαζί. Μπήκαμε στην Αντήνορος. Έφυγε πάλι μπροστά. Πάντα τρέχοντας, πάντα φερμάροντας. Διαδήλωνε με αυτόν τον τρόπο την ευφροσύνη της. Ευφροσύνη που ζούσε, που ξαναγύριζε πίσω και με κοίταζε στα μάτια, που με εμπιστευόταν.

Στην Αστυδάμαντος σταμάτησα. Έβγαλα τα κλειδιά μου. Είχε φτάσει η ώρα. Εκείνη έπαψε να τρέχει. Ακίνητη. Ήταν μια πρώτη ραγισματιά αμφιβολίας. Είχα ψηλά ένα μεγάλο μπαλκόνι, αυτό ήταν όλο. Να την κάνω τι; Έβαλα το κλειδί στην πόρτα προσπαθώντας να μην την κοιτάξω. Συμπεριφορά δειλού. Δεν τα κατάφερα. Το μάτι μου την αναζήτησε από μόνο του. Πάντα ασάλευτη, με μιαν αξιοπρέπεια στην ακινησία της με παρακολουθούσε που την έκλεινα έξω.

Θανάσης Βαλτινός, ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΑΓΚΗ ΕΛΕΟΥ. Αθήνα, Εστία, 2015, σελ. 55-56.
1 Τρυφερή ερωτική σχέση 2 Φερμάρω: Κοιτάζω κάποιον ή κάτι προσεκτικά ή επίμονα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1 η δραστηριότητα
Β1. Το διήγημα αναφέρεται στη συνάντηση του αφηγητή – ήρωα με ένα ζώο. Να αντιστοιχίσετε τα ρήματα με τα υποκείμενά τους, γράφοντας στο τετράδιό σας τους αριθμούς 1, 2, 3, 4, 5, 6 από τη ΣΤΗΛΗ Α και δίπλα σε κάθε αριθμό ένα από τα γράμματα Α, Β, Γ της ΣΤΗΛΗΣ Β.

ΣΤΗΛΗ Α - Ρήματα    ΣΤΗΛΗ Β - Υποκείμενα
1. ακολούθησε              Α. ήρωας
2. περάσαμε                  Β. ζώο
3. Διαδήλωνε                Γ. ήρωας + ζώο
4. εμπιστευόταν
5. Δεν […] κατάφερα
6. παρακολουθούσε
Μονάδες 6

Β2. Να χαρακτηρίσετε τη συμπεριφορά του ζώου αξιοποιώντας στοιχεία του διηγήματος. Να γράψετε ένα κείμενο 50-60 λέξεων.
 Μονάδες 9

2 η δραστηριότητα
Β3. Να εντοπίσετε μία μεταφορά, να την αντιγράψετε και να εξηγήσετε τι πετυχαίνει ο συγγραφέας με αυτήν.
Μονάδες 8

 Β4. Γιατί ο συγγραφέας επιλέγει, την ερωτηματική πρόταση «Να την κάνω τι;», κατά τη γνώμη σας; Τι σημαίνει για την ψυχολογική κατάσταση του ήρωα;
Μονάδες 7

3 η δραστηριότητα
Β5. Ο ήρωας τελικά «κλείνει έξω» το ζώο. Ποια είναι η γνώμη σας για τη στάση του ήρωα; Ποια θα ήταν η δική σας στάση σε παρόμοια περίπτωση και γιατί; Να αναπτύξετε την απάντησή σας σε ένα ενιαίο κείμενο 100- 150 λέξεων.
Μονάδες 20

Θέματα Εσπερινών ΕΠΑΛ 2018

ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

Παρότι οι δύο τελευταίοι αιώνες, με την έκρηξη της τεχνικής και τον υπερπληθυσμό, λίγο απέχουν από το να μετατρέψουν τον πλανήτη Γη σε σκουπιδότοπο, ισχύει πάντα η σκέψη ότι η πληθώρα των απορριμμάτων ισοδυναμεί με τεκμήριο πολιτισμού και ανάπτυξης. Το «γιατί» είναι πολύ απλό.

 Όπως όλοι γνωρίζουμε, τα ζώα δεν μολύνουν το περιβάλλον. Είτε φίδια είναι είτε κροκόδειλοι, είτε τετράποδα, παραμένουν ουσιαστικά εκτός ιστορίας, γιατί δεν έχουν τη δυνατότητα να εξέλθουν από τον αιώνιο κύκλο αναπαραγωγής και επιβίωσης. Τα αποδεκατίζει, βέβαια, η φυσική εξέλιξη, οι κλιματολογικές μεταβολές, ο αγώνας για την επιβίωση και ο άνθρωπος, δεν έχουμε, όμως, περίπτωση ζωικού είδους που να κινδύνευσε λόγω απορριμμάτων ή μολύνσεων που το ίδιο προκάλεσε. Η μόλυνση, οι σκουπιδότοποι, τα εκατομμύρια τόνων βόρβορου1 , παραμένουν καθαρά ανθρώπινο προνόμιο. Γνήσιο γνώρισμα του πολιτισμού. [...]

 Σήμερα, για να περάσει μια πενταμελής οικογένεια ένα τριήμερο στην εξοχή, αποκλείεται να μην αφήσει πίσω της ένα σωρό σκουπίδια, δηλαδή ένα πλήθος από τεκμήρια υψηλού πολιτισμού (νάυλον σακούλες, κουτιά αναψυκτικών, μποτίλιες, πλαστικά, εφημερίδες, κ.λπ.). Αν όπου άνθρωπος και σκουπίδια, τότε η πόλη τι είναι αν όχι ένα πελώριο εργοστάσιο που δουλεύει νυχθημερόν παράγοντας αμέτρητους τόνους σκουπιδιών;

Η ευζωία -να ζει κανείς χάρη στη φύση και σε ασφαλή απόσταση από τη φύση- είναι συνώνυμη με τη μοιραία δυνατότητα να αφήσει κανείς πίσω του τόνους σκουπιδιών. Μια πρωτόγονη φυλή, για παράδειγμα, τι σκέψεις να κάνει για χωματερές και υγειονομική ταφή; Ζώντας στη φύση, χρησιμοποιώντας τα ίδια τα στοιχεία της (νερό, ξύλο, φωτιά, αέρα, πέτρες, καρπούς), ουσιαστικά ζει αθώα σαν τα ζώα. Αντίθετα, οι προηγμένες -και ως εκ τούτου ένοχες- κοινωνίες, ό,τι κι αν αγγίξουν είναι τεχνητό, βιομηχανοποιημένο, κατεργασμένο. Ακόμα και το νερό το πίνουν από πλαστικό μπουκάλι, ακόμα και τη φωτιά την ανάβουν με ειδικές συσκευές, ακόμα και το φως το απολαμβάνουν με ειδικές τεχνικές εγκαταστάσεις. Σ’ ένα μοντέρνο σπίτι τα πάντα -έπιπλα, σκεύη, συσκευές, τρόφιμα, βιβλία, ενδύματα κ.λπ.- είναι υλικά που εξορύχθηκαν από τα σπλάχνα της φύσης, που δυστυχώς δεν μπορούν εύκολα να επιστραφούν.

Συνεπώς, όποια κι αν είναι η πένθιμη αίσθηση που γεννά η σκέψη της μολυσμένης θάλασσας, του δηλητηριασμένου ποταμού, του αποψιλωμένου δάσους, δεν μπορεί να αποσπαστεί από την αίσθηση της παντοδυναμίας που κατακλύζει τον σύγχρονο άνθρωπο μέσα στον τεχνητό Παράδεισό του. Η ανθρωπότητα ενδέχεται να πνιγεί μέσα στα σκουπίδια της, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε απόρριμμα και κάθε απόβρασμα είναι υπόλειμμα μιας τεχνικής προόδου για την οποία η επιστήμη -η υπερηφάνεια του πολιτισμού- έκανε τα αδύνατα δυνατά…

Κωστή Παπαγιώργη, Υπεραστικά, Αθήνα 2014, εκδόσεις Καστανιώτη (διασκευή).

1 Βόρβορος: ακάθαρτη λάσπη

 ΘΕΜΑΤΑ

Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου χωρίς δικά σας σχόλια (100 - 120 λέξεις). Μονάδες 25

 Β1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση συμφωνεί με το νόημα του κειμένου, ή τη λέξη Λάθος, αν όχι.

α) Υπάρχει η αντίληψη ότι η πληθώρα των απορριμμάτων συμβαδίζει με την ανάπτυξη.

 β) Οι κλιματολογικές μεταβολές ευθύνονται αποκλειστικά για τον αποδεκατισμό των ζώων.

γ) Υπάρχει ζωικό είδος που κινδύνευσε λόγω απορριμμάτων, τα οποία το ίδιο παρήγαγε.

δ) Οι πόλεις είναι τεράστια εργοστάσια παραγωγής σκουπιδιών.

Μονάδες 12

Β2. Η τέταρτη παράγραφος του κειμένου «Η ευζωία … να επιστραφούν.» αναπτύσσεται με συνδυασμό μεθόδων. Να εντοπίσετε και να καταγράψετε δύο (2) από αυτές και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 10

 Β3. Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχουν στο κείμενο: ένοχες, μοντέρνο, πένθιμη, τεχνητό. Μονάδες 8

Β4. «Τα ζώα δεν μολύνουν το περιβάλλον»:

α) Στην πιο πάνω πρόταση η σύνταξη είναι ενεργητική ή παθητική; (Μον. 1)

β) Να μετατρέψετε την πιο πάνω πρόταση στην αντίθετη συντακτική μορφή. (Μον. 4) Μονάδες 5

Γ. Στην εποχή μας η μόλυνση του περιβάλλοντος έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Σ’ ένα άρθρο 400-500 λέξεων που θα δημοσιευθεί σε σχολική εφημερίδα α) να αναφερθείτε στις αιτίες που προκαλούν το πρόβλημα και β) να προτείνετε λύσεις που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπισή του. Μονάδες 40

Ένοχη σιωπή

02.06.2018

Μιλάμε πολύ ως λαός, έχουμε άποψη για όλα, όμως στο... ελληνικό καφενείο δεν έχει θέση η ενδοοικογενειακή βία. Αυτό το μείζον θέμα δύσκολα αποτελεί αντικείμενο δημόσιας συζήτησης. Προβάλλεται από τα ΜΜΕ όταν εμφανίζεται κάποιο περιστατικό (όπως το πρόσφατο στη Λέρο) και ύστερα αποσύρεται διακριτικά, εφόσον χάσει την επικαιρότητά του. Τη χάνει όμως; Μισανοίγουν για λίγο παράθυρα και πόρτες, ο φακός «καταγράφει» ανατριχιαστικές ιστορίες, στήνονται πρόχειρα δημόσια δικαστήρια όταν οι θύτες οδηγούνται στους ανακριτές. Αλλοι χειροκροτούνται (γιατί σκότωσαν τον βιαστή - πατέρα), άλλοι αποδοκιμάζονται (γιατί κακοποιούσαν τα παιδιά τους), οι επιστήμονες αρμόδιοι για θέματα ψυχικής υγείας ερωτώνται και απαντούν, και ύστερα σιωπή.

Ξανακλείνουν τα παράθυρα και οι πόρτες, οι γείτονες δεν είδαν δεν άκουσαν, οι τοπικές κοινωνίες «δεν ανακατεύονται στα οικογενειακά των άλλων» και εν κρυπτώ και παραβύστω η καταστροφή συνεχίζεται. Σιωπή και πάλι. Το απόστημα δεν σπάει. Εκεί είναι και διογκώνεται, το καταγράφει ο φακός με κάθε νέα υπόθεση. Εντοπίζονται τα κενά στο κράτος πρόνοιας, επισημαίνεται η πλημμελής, ενίοτε, άσκηση καθηκόντων των εισαγγελικών αρχών, ανακοινώνονται στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για την ενδοοικογενειακή βία, τα θύματα βιασμού, την κακοποίηση ανηλίκων από άτομα που βρίσκονται στο στενό περιβάλλον τους. Οι αριθμοί όμως ξεγελούν. Μπορεί το 2018 να εμφανίζονται μικρότερα τα ποσοστά από το 2016, αλλά πόσα περιστατικά καταγράφονται επίσημα; Πόσα δεν απωθούνται, διαμορφώνοντας ψυχισμούς, πόσα δεν εκδηλώνονται αργά σε διαταραγμένες ή παραβατικές συμπεριφορές ενηλίκων;

Οι επιπτώσεις της κακοποίησης δεν παραμένουν ούτε «κρυφές» ούτε «σιωπηλές». Για να μην αναφερθούμε στην ψυχολογική ή λεκτική βία που ζαρώνει τα παιδιά, τα καθηλώνει, εμποδίζει τη φυσιολογική ανάπτυξή τους.
Τα ψυχικά νοσήματα και προβλήματα στην Ελλάδα καθίστανται ορατά μόνον όταν επέλθει η έκρηξη ή το μοιραίο. Μέχρι τότε θεωρούνται σχεδόν κανονικότητα, μέσα σε μια κοινωνία και μια πολιτεία απρόθυμες να αντιμετωπίσουν αλήθειες, συμφιλιωμένες με τις πάσης φύσεως παραμορφώσεις. Ο πατέρας που κακοποιούσε τα παιδιά του στην υπόθεση της Λέρου ήταν δημόσιος υπάλληλος, εργαζόταν στο ψυχιατρείο. Η ελληνική πολιτεία, εκτός από την κοινωνία, του πρόσφερε κάλυψη και «στέγη».

Μιλάμε πολύ, πράγματι. Κι έτσι, μέσα στον θόρυβο και στην επανάληψη, χάνεται το ουσιώδες. Είναι κι αυτός ένας τρόπος αυτοπροστασίας, ένας τρόπος να παρακάμψουμε το μεγάλο κενό, τη χρεοκοπία του εσωτερικού «ταμείου».

Μαρία Κατσουνάκη, Καθημερινή

Γιαν Τάλιν: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει επικίνδυνη

ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ

·         

Πολλοί πιστεύουν ότι οι άνθρωποι δεν θα επιβιώσουν, καθώς θα υπάρχει νοημοσύνη πιο έξυπνη από την ανθρώπινη και θα διαμορφώνει το μέλλον του πλανήτη, λέει στην «Κ» ο Γιαν Τάλιν.

ΕΤΙΚΕΤΣ:

«Σκεφτείτε ένα διαστημόπλοιο αρκετά μεγάλο να χωρέσει όλη την ανθρωπότητα. Η επιβίβαση έχει αρχίσει πριν ακόμα ολοκληρωθεί το χτίσιμό του και όλοι είναι πολύ ενθουσιασμένοι για το ταξίδι. Το διαστημόπλοιο φτιάχνεται άλλωστε τις τελευταίες δεκαετίες, δισεκατομμύρια δολάρια έχουν δαπανηθεί και χιλιάδες μηχανικοί έχουν αφοσιωθεί στην κατασκευή και σχεδίασή του. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων όμως προσπαθεί απεγνωσμένα να δείξει ότι υπάρχει ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα... δεν δουλεύει το τιμόνι. Η φωνή της ομάδας αυτής όμως δεν ακούγεται. Μερικοί μηχανικοί λένε ότι το τιμόνι θα ήταν άχρηστο, καθώς το διαστημόπλοιο δεν πρόκειται να απογειωθεί τα επόμενα 300 χρόνια, ενώ άλλοι ότι το διαστημόπλοιο είναι τόσο ισχυρό που θα πάει εκεί όπου θέλει να πάει, οπότε γιατί να χάσουμε χρόνο και ενέργεια σε ένα τιμόνι».

Αυτή είναι η ιστορία που μας διηγείται ο ιδρυτής του Skype, ο Εσθονός Γιαν Τάλιν, θέλοντας να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την γρήγορη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης. «Το πιο ντροπιαστικό κομμάτι στην ιστορία είναι ότι παρά τις διάφορες δικαιολογίες, η αλήθεια είναι ότι όλοι αυτοί οι μηχανικοί απλά ξέχασαν να ασχοληθούν με το τιμόνι», λέει, για να τονίσει έτσι ότι και στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, οι προγραμματιστές μέχρι πολύ πρόσφατα δεν είχαν σκεφτεί το θέμα ασφάλειας και τον ορισμό ενός πλαισίου σε μια ραγδαία αναπτυσσόμενη τεχνολογία που μπορεί να αλλάξει τη ζωή στον πλανήτη μια για πάντα. (...)

Κάποιοι θα σκεφτούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι κάτι πολύ μακρινό από την καθημερινότητά μας – την έχουμε συνδέσει με ρομπότ με κόκκινα μάτια ή με σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι πλέον η τεχνητή νοημοσύνη είναι στη ζωή μας καθημερινά. Σε αυτήν βασίζεται π.χ. η Siri, η προσωπική ηλεκτρονική βοηθός που έχουν τα τηλέφωνα και οι ταμπλέτες της Apple με τη φιλική φωνή, με την οποία επικοινωνούμε καθημερινά καθώς μας βρίσκει πώς να φτάσουμε στον προορισμό μας, ή στέλνει μηνύματα ενώ οδηγούμε. Αλλά και ο γνωστός ιστότοπος Νetflix, ο οποίος μέσα από έναν συνεχώς αναπτυσσόμενο αλγόριθμο μπορεί να προβλέψει ποια θα είναι η επόμενη σειρά που θα μας αρέσει. Σε τεχνητή νοημοσύνη βασίζεται και η ιστοσελίδα Amazon που μας εμφανίζει προϊόντα που γνωρίζει ότι μας ενδιαφέρουν να αγοράσουμε μέσα από την εξέλιξη ενός αλγορίθμου που λαμβάνει υπόψη τις ιστοσελίδες που επισκεπτόμαστε, αυτές που κάνουμε like στο Facebook, τα άρθρα που μοιραζόμαστε, τα κείμενα που διαβάζουμε, κ.ο.κ.

«Aυτό που με απασχολεί είναι η βασική έρευνα της τεχνητής νοημοσύνης» λέει στην «Κ» ο Τάλιν, καθώς, όπως αναφέρει, «όλη η εξέλιξή της γίνεται από νέους λευκούς άνδρες σε κάποιο υπόγειο τα ξημερώματα», χωρίς κάποιο νομικό πλαίσιο ή περιορισμό. Και η βασική του ανησυχία είναι ότι πολύ σύντομα «η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αναπτύσσεται από ανθρώπους αλλά από ηλεκτρονικούς υπολογιστές με τεχνητή νοημοσύνη που ήταν αποτέλεσμα τεχνητής νοημοσύνης, η οποία κάποια στιγμή δημιουργήθηκε από ανθρώπινο μυαλό. Με πολύ πιθανό αποτέλεσμα, η πραγματικότητα που ξέρουμε και ζούμε να μην είναι πλέον σχεδιασμένη από ανθρώπους αλλά από μηχανήματα και λογισμικά. Θα είναι μια τεχνολογία που θα μπορεί η ίδια να δημιουργεί τεχνολογία, όπως κάνουμε μέχρι τώρα οι άνθρωποι» περιγράφει. «Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η ανθρωπότητα δεν έχει αρκετή εμπειρία στο θέμα και δεν θα αποκτήσει τέτοια εμπειρία μέχρι να είναι πολύ αργά», προειδοποιεί. (...)

Πώς μπορούμε να είμαστε ασφαλείς από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, τον ρωτάμε. «Είναι σημαντικό να συμπεριφερόμαστε σαν να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Και μεγάλη αβεβαιότητα δεν σημαίνει ότι δεν ξέρουμε τι να κάνουμε. Π.χ., εάν επιβιβαστείτε σε ένα αεροπλάνο και ανακοινωθεί ότι κάποιοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι υπάρχει βόμβα στο αεροσκάφος και κάποιοι πιστεύουν ότι δεν υπάρχει, τότε είναι ήδη σαφές τι πρέπει να γίνει σε αυτό το σημείο – να ψάξουμε για την ύπαρξη βόμβας». Γι’ αυτό, τονίζει, καλύτερα να είμαστε ασφαλείς παρά μετανιωμένοι. 

(από την Καθημερινή, συντομευμένο)

Πότε προλάβαμε να γίνουμε τόσο μονόχνοτοι;

MΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Μεγάλωσα σε χωριό, όπως και πολλοί από εσάς. Σε ένα από αυτά τα χωριά όπου οι γειτόνισσες μιλούσαν η μία στην άλλη από το μπαλκόνι ή την αυλή τους, που το μεσημέρι πήγαιναν ένα πιάτο φαγητό «απέναντι» ή «δίπλα», ώστε στα τραπέζια όλων να συναντηθούν οι μυρωδιές που στη διάρκεια του πρωινού πλημμύριζαν τη γειτονιά. Η πόρτα του σπιτιού μας έκλεινε μόνο για να αφήσει έξω το κρύο, τη βροχή, τον αέρα. Έμενε ανοιχτή, όχι φυσικά γιατί τότε δεν υπήρχαν κλέφτες (ναι, κάποιοι θα σκεφτείτε και μετανάστες), αλλά επειδή όλοι ήταν ευπρόσδεκτοι στο «κονάκι» μας, όπως και σε όλα τα σπίτια των γειτόνων και συχωριανών. Το ίδιο, μαθαίνω, συνέβαινε και σε πολλές γειτονιές της Αθήνας και ανάλογες αναμνήσεις από την παιδική τους ηλικία ομορφαίνουν τις θύμησες πολλών φίλων. Και σήμερα; Τι συμβαίνει σήμερα;

Οι συνθήκες ζωής, ναι, άλλαξαν. Η ανασφάλεια και ο φόβος για μια παράνομη εισβολή στο σπίτι μας είναι δικαιολογημένα από τα στοιχεία της εγκληματικότητας, εξ ου και όλες οι πόρτες είναι πια βαριές και διπλο-τριπλοκλειδωμένες. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Το σπίτι, από χώρος συγκέντρωσης της οικογένειας, των συγγενών, των φίλων, των γειτόνων, έχει μετατραπεί σε ένα οχυρό της ιδιωτικότητάς μας. Ακούω ανθρώπους να αναφέρονται στο σπίτι τους περίπου με τη μυστικότητα που θα περίμενε κανείς να εμπνεύσει ένα... άβατο. Απρόσιτο, απροσπέλαστο, ιερό καταφύγιο, προστατευμένο από τα αδιάκριτα βλέμματα, τις «μιαρές» ανάσες και τη θορυβώδη παρουσία των άλλων, έχει ήδη γίνει ή πορεύεται να γίνει το σπίτι μας. Ίσως είναι μια ανάγκη και αυτό, με δεδομένες τις συνθήκες της καθημερινότητας, όπου τον ρυθμό δίνουν το άγχος, η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια, οι βίαιες παρεμβάσεις και η ανατροπή όλων των δεδομένων. Είναι εκατομμύρια οι άνθρωποι που αισθάνονται εκτεθειμένοι και απροστάτευτοι «εκεί έξω» και ίσως είναι απλώς λογικό να αναζητούν προστασία και ασφάλεια μέσα στο «βασίλειο» του διαμερίσματός τους. Όταν δεν μπορούν ή έστω δυσκολεύονται να ελέγξουν οτιδήποτε άλλο, μάλλον δεν είναι τόσο περίεργο που προσπαθούν να περιφρουρήσουν τα ενδότερα του οίκου τους.

Τις τελευταίες δεκαετίες, τα φιλόξενα σπιτάκια των απλών ανθρώπων έγιναν ακόμα και σαν έκφραση «μπανάλ» και αντικαταστάθηκαν από τις κομψές μονοκατοικίες ή τα στυλάτα διαμερίσματα των «ανερχόμενων» – από τη θέση του υπαλλήλου σε αυτήν του προϊσταμένου, από την ομάδα των χαμηλόμισθων στους υψηλόμισθους, από το κέντρο στα βόρεια προάστια. Κάπως έτσι φτάσαμε η πόρτα του σπιτιού μας να είναι το όριο και το μέτρο της φιλοξενίας, της διάθεσης για συντροφικότητα και της φιλίας μας. Αναλογιστείτε πόσους ανθρώπους ξέρετε που δεν ανοίγουν ποτέ το σπίτι τους, δεν μοιράζονται το τραπέζι τους, τον καναπέ, το μπαλκόνι, τον κήπο τους και τους άλλους που θα ενοχληθούν αν εμφανιστείτε στην εξώπορτά τους απρόσκλητοι ή χωρίς να έχετε ενημερώσει. Σκεφτείτε ποια ήταν η τελευταία φορά που εσείς οι ίδιοι αισθανθήκατε άνετα να χτυπήσετε το κουδούνι του φίλου ή του γείτονα αυθόρμητα, για να μοιραστείτε το κέικ που μόλις ξεφουρνίσατε ή να πιείτε ένα κρασί με τα μεζεδάκια που υπάρχουν στο ψυγείο.

Και επειδή όλοι τη δικαιολογία την έχουμε έτοιμη, όχι, δεν είναι που είναι τα σπίτια μας ακατάστατα, δεν είναι που είναι τα πιάτα άπλυτα και τα ρούχα ασιδέρωτα, δεν είναι που δεν προλάβαμε να μαγειρέψουμε, δεν είναι που δεν έχουμε κουράγιο να μαζέψουμε το χάος μετά την επίσκεψη. Είναι που ιδιωτεύοντας ξεμάθαμε να μοιραζόμαστε. Είναι που, θέλοντας να προφυλάξουμε τον εαυτό μας και την οικογένειά μας από την «απειλή» των άλλων, φυλακιστήκαμε σε χρυσό κλουβί. Είναι που, θέλοντας να μοιάζει το σπίτι μας με σελίδα καταλόγου επίπλων, το αποστειρώσαμε και σίγησε η ψυχή του. Είναι που, αποφασίζοντας να είμαστε προστατευμένοι, ξεχάσαμε να είμαστε φίλοι.

Πηγή: Εφημερίδα Καθημερινή

Από τα λίγα κατάλληλα για διδασκαλία κείμενα που διαβάζω τελευταία. Δεν άντεξα, το διασκεύασα και το μετέτρεψα σε κριτήριο

H κοινή… γλώσσα θα θυμίσει ξανά το κοινό όραμα της ΕΕ

Μπορούν να αλλάξουν οι αντιλήψεις; Μπορούν οι νέοι να θυμηθούν την κοινή πολιτιστική κληρονομιά των λαών της ΕΕ, μέσω της μοναδικής οδού που γεφυρώνει όλες τις αντιθέσεις; Μέσω της γλώσσας τους; Και μέσω των κοινών της λέξεων;

Μάρνυ Παπαματθαίου27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017, 08:52

 Η ευρωπαϊκή ιδέα «τρώει ξύλο» καθημερινά από πολιτικούς, σχολιαστές και δημοσιογράφους. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Η νέα γενιά δεν είναι σίγουρη. Στηρίζει μεν ένα όραμα κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος για τις χώρες της ηπείρου μας, αλλά όχι με βεβαιότητα.

Στο μυαλό των νέων, η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι συνδεδεμένη με τη οικονομική κρίση. Με την ανεργία. Την αβεβαιότητα. Οπως είναι φυσικό, η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης είναι γι’ αυτούς, «ένα» με την ευημερία των πολιτών των χωρών-μελών της. Και κάτι τέτοιο στην Ελλάδα, δεν συμβαίνει.

Τέσσερις στους δέκα νέους σήμερα… ψηφίζουν ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρώπη δεν βοηθά την καθημερινότητα τους.

Αυτό τουλάχιστον δείχνει μεγάλη έρευνα του προγράμματος Idea που υλοποιεί στη χώρα μας το ελληνικό think tank «Δίκτυο για την μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και τη Ευρώπη».

Το πρόγραμμα είναι ενταγμένο στο Erasmus+ Jean Monnet, (το μεγαλύτερο πρόγραμμα «κοινής» πορείας των φοιτητών, μέσω της κινητικότητας τους στα πανεπιστήμια της ΕΕ). Κινείται δε στην κατηγορία «σχέδια καινοτομίας», με χρήση παιδαγωγικών εργαλείων/διδακτικού υλικού, κάτι που για τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ αποτελεί πολιτική αιχμής.

Καθώς η έρευνα που έγινε λοιπόν προβληματίζει, αναζητήθηκαν λύσεις. Και τι καλύτερο από την δημιουργία ενός γλωσσικού παιχνιδιού; Ενός παιχνιδιού που μπορεί να ξεκινήσει από το φθινόπωρο στα σχολεία όλης της χώρας και θα κινείται στη βάση μιας διαπίστωσης: Ολες οι ευρωπαϊκές γλώσσες γεννήθηκαν στις ρίζες του κοινού ινδο-ευρωπαϊκού δέντρου. Και στο δέντρο αυτό «φωλιάζουν» πολιτιστικά όλοι οι λαοί της Ευρώπης. Η πορεία τους είναι κοινή και οι δρόμοι τους στρωμένοι με… λέξεις.

Το πρόγραμμα Idea στοχεύει στην συγκέντρωση του «θησαυρού» των λέξεων που ενώνουν όλες τις χώρες της ΕΕ (κάτι που θα γίνει από επιτροπή ακαδημαϊκών υπό τον ομότιμο καθηγητή γλωσσολογίας Χριστόφορο Χαραλαμπάκη) και τη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού παιχνιδιού με κουίζ, σταυρόλεξα κ.α. που θα πλαισιωθούν από σειρά εκδηλώσεων.

Κάτι σαν «τράπεζα θεμάτων» δηλαδή για να ανεβάσουμε λίγο την πίεση όλων εκείνων που «κυνήγησαν» πριν από τρία χρόνια, μια εκπαιδευτική πολιτική των κυβερνήσεων που προηγήθηκαν του ΣΥΡΙΖΑ.

·        Διαβάστε εδώ την παρουσίαση του προγράμματος IDEA

Μπορούν με αντίστοιχες κινήσεις να αλλάξουν οι αντιλήψεις; Μπορούν οι νέοι να θυμηθούν την κοινή πολιτιστική κληρονομιά των λαών της ΕΕ, μέσω της μοναδικής οδού που γεφυρώνει όλες τις αντιθέσεις; Μέσω της γλώσσας τους; Και μέσω των κοινών της λέξεων;

Οπως προέκυψε από την έρευνα του Idea, οι νέοι στην Ελλάδα φαίνεται να γνωρίζουν σχετικά ικανοποιητικά τα βασικά επιτεύγματα της ΕΕ και να αναγνωρίζουν ορισμένα από τα οφέλη από την παρουσία της Ελλάδος στην Ενωση. Στερούνται όμως ολοκληρωμένης και σε βάθος γνώσης των αλλαγών που έχει επιφέρει η ΕΕ στη χώρα μας και στη ζωή τους.

«Η έρευνα ανέδειξε όλα τα σημεία επάνω στα οποία πρέπει να εργαστούμε όλοι περισσότερο, ώστε να αντιληφθούν όλοι οι πολίτες και περισσότερο οι νέοι την αξία της ευρωπαϊκής ενοποίησης», είπε ο διευθυντής του Δικτύου Γιάννης Μαστρογεωργίου στην παρουσίαση του προγράμματος. Και τα λόγια του υποστήριξε ο αναπληρωτής επικεφαλής την Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, Αρης Περουλάκης. Και βεβαίως η Αννα Διαμαντοπούλου, που έφερε κοντά όλους τους ανθρώπους του Δικτύου.

Τι προκύπτει όμως από την έρευνα που διεξήχθη σε συνεργασία με το MAD TV σε 1.173 νέους ηλικίας 16-25 ετών;

Για παράδειγμα όταν ρωτάς τους νέους «μπορείς να σκεφτείς τρία πολύ σημαντικά επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;», ένα 76,38% απαντάει θετικά. Όταν όμως, το πρώτο αυτό ερώτημα συνοδεύεται από το επόμενο διευκρινιστικό «δες τα παρακάτω και πες μας εάν συμφωνείς πως ισχύουν στην ΕΕ», σε συντριπτικό ποσοστό που πλησιάζει το 90% οι νέοι αναγνωρίζουν τη διατήρηση της ειρήνης ως το μεγαλύτερο όφελος από τη συμμετοχή της χώρας μας στην ΕΕ.

Ταυτόχρονα όμως η πλειοψηφία των νέων (54%) δεν θεωρεί τη δημιουργία του κοινωνικού κράτους ως σημαντική προσφορά της ΕΕ.

Αυτό το στοιχείο θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί περισσότερο ως άγνοια παρά ως ευρωσκεπτικισμός;

Οι έρευνες που έχουν γίνει ως σήμερα για τους νέους σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, τούς εμφανίζουν διστακτικούς απέναντι στην Ευρώπη, με τους περισσότερους να αισθάνονται λόγω της οικονομικής κρίσης που μαίνεται στην ήπειρο. Κατά μέσο όρο στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό αγγίζει το 57% με το αντίστοιχο ποσοστό να μεγαλώνει στις χώρες που πλήττονται από υψηλά ποσοστά ανεργίας στους νέους λόγω της οικονομικής κρίσης.

Στο ερώτημα ποια θεωρούν ως την πιο σημαντική δράση της ΕΕ οι νέοι Έλληνες που συμμετείχαν στην έρευνας επέλεξαν με υψηλό ποσοστό (85,9%) την ελευθερία μετακίνησης, εργασίας και σπουδών.

Η «Εγγύηση της Νεολαίας», η ευρωπαϊκή δράση κατά της ανεργίας των νέων θεωρήθηκε επίσης σημαντική από τους νέους Ευρωπαίους, η δεύτερη καλύτερη επιλογή, με ποσοστό 85,1%. Η εξασφάλιση προοδευτικών αξιών και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αποτρέπουν τις διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής, θρησκείας, αναπηρίας ή ηλικίας κατέλαβε την τρίτη θέση με ποσοστό 82,6%.

Ακολουθεί το κοινό, ισχυρό νόμισμα που διευκολύνει τις συναλλαγές, με ποσοστό 71,8%. Από την άλλη όμως πλευρά, η κατάργηση του κόστους περιαγωγής, ένα σημαντικό στοιχείο εξωστρέφειας και πρωτεύον στοιχείο διευκόλυνσης της επικοινωνίας ανά την Ευρώπη, έρχεται αρκετά χαμηλά στην κλίμακα των νέων στην Ελλάδα με μόνο το 56,5% να δίνει μεγάλη σημασία σε αυτό. Τέλος, λιγότερη σημασία δόθηκε στην προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες.

Το ζήτημα της οικονομικής κρίσης φαίνεται να διαπνέει όλες τις απαντήσεις των νέων στην έρευνα του μια τάση που συνάδει εν γένει με τα αποτελέσματα των ερευνών του ευρωβαρόμετρου του 2016 και 2017.

Στην ερώτηση «ποιες είναι οι πιο σημαντικές προκλήσεις που η Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει;», η ανεργία και η έλλειψη δυναμικής ανάπτυξης καταλαμβάνουν προεξέχουσα θέση (93,2%).

Η πρόκληση της μετανάστευσης και των προσφύγων βρίσκονται στη δεύτερη θέση (91,6%) και ακολουθεί η τρομοκρατία (88,6%). Η έλλειψη ενδιαφέροντος των πολιτών για συμμετοχή στην πολιτική συγκεντρώνει το 72%, ενώ η άνοδος των ακραίων λαϊκιστικών πολιτικών συγκεντρώνει το 69,6%. Ως λιγότερο σοβαρή πρόκληση θεωρείται η αύξηση του ανταγωνισμού από την Ασία και την Αμερική (51,7%).

Όταν φτάνουμε στην ερώτηση «η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Θέλεις να προχωρήσει και να ενδυναμωθεί η διαδικασία ενοποίησής της;» οι νέοι κάνουν την έκπληξη.

Οι ερωτηθέντες τάσσονται υπέρ της ευρωπαϊκή ολοκλήρωσης, σε ποσοστό 84%. Όμως, παρατηρείται ένα χάσμα της τάξης σχεδόν του 23% μεταξύ της στήριξης των νέων Ελλήνων στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και της στήριξης της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης από αυτούς.

Στο τελευταίο ερώτημα του «τι θέλετε να κάνει η Ευρώπη για να φέρει τους νέους πιο κοντά» για άλλη μια φορά φαίνεται ότι το ζήτημα της οικονομικής κρίσης έχει επηρεάσει τις απαντήσεις των νέων: η δημιουργία ενός φορέα εύρεσης εργασίας συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ποσοστό.

Συγκεκριμένα το 56,6% απάντησε η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Γραφείου Εργασίας, το 40% η απλοποίηση και ενίσχυση των υφιστάμενων προγραμμάτων κινητικότητας, το 27,2% η διδασκαλία ενός κοινού μαθήματος για την Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλα τα κράτη μέλη και το 24,7% η επένδυση σε ενημερωτικές εκστρατείες.

Φαίνεται ότι οι νέοι στην Ελλάδα επηρεάζονται πραγματικά από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και ότι ένας από τους βασικούς τους προβληματισμούς είναι να βρουν μια θέση στην αγορά εργασίας.

Συμπέρασμα: Οι νέοι στην Ελλάδα αλλά και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες θέλουν να πιστέψουν. Να πιστέψουν σε ένα κοινό μέλλον. Σε μια κοινή κατεύθυνση με γνώμονα την ευημερία της κοινωνίας και των πολιτών της και όχι τα μικροκομματικά συμφέροντα, την συνδικαλιστική «αλήθεια», τα πελατειακά κατεστημένα. Να πιστέψουν σε μια κοινή γλώσσα. Είναι θέμα της νέας γενιάς των πολιτικών που γεννιούνται γύρω μας, να τους το δώσουν…

Πηγή: http://www.protagon.gr/apopseis/ideas/pws-i-koini-glwssa-tha-thymisei-ksana-to-koino-orama-tis-ee-44341435030