ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

Το θέμα των Επαναληπτικών Πανελλαδικών εξετάσεων γεμάτο κοινωνική ευαισθησία

ΚΕΙΜΕΝΟ

Κύριοι εκπρόσωποι των φορέων του αναπηρικού κινήματος και κύριοι εκπρόσωποι των μέσων μαζικής ενημέρωσης Όταν μου ζητήθηκε να παρουσιάσω στη διημερίδα αυτήν το θέμα των ατόμων με αναπηρία σε σχέση με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, σκέφτηκα με ποιον τρόπο θα μπορούσα να το αναδείξω καλύτερα, αλλά και πώς θα μπορούσα να πείσω με επιχειρήματα για την αναγκαιότητα μεγαλύτερης δημόσιας προβολής των ζητημάτων που αφορούν τον χώρο των ατόμων με αναπηρία. Γιατί δεν βρίσκουν μέχρι σήμερα την προβολή που τους χρειάζεται αλλά  και τους αναλογεί;

Το βέβαιο είναι ότι τα άτομα με αναπηρία δεν αποτελούν μια αμελητέα πληθυσμιακή κατηγορία, ώστε κατ’ εξαίρεση να πέφτουν πάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας. Αν, όπως είχε πει ο Andy Warhal, σε κάθε άνθρωπο αντιστοιχούν δεκαπέντε λεπτά δημοσιότητας στη ζωή του, τότε το βέβαιο είναι ότι κάθε μέρα για αρκετές ώρες τα φώτα της δημοσιότητας θα έπεφταν πάνω σε ένα άτομο με αναπηρίες.

Αυτός ο ιδιότυπος περιορισμός ή αποκλεισμός από τη δημόσια προβολή έχει σίγουρα να κάνει και με τον τρόπο που λειτουργούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Συνδέεται με το ευρύτερο πρόβλημα, τη μεγάλη αυτή συζήτηση που αφορά τον ρόλο και την ευθύνη τους στις  σύγχρονες κοινωνίες. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν καλύπτουν τα ίδια την αναγκαιότητα ενημέρωσης και πληροφόρησης της κοινωνίας. Η ενημέρωση είναι απλώς το μέσο για μια σειρά από λειτουργίες που επιτελούν και μπορούν να επιτελέσουν στις σύγχρονες κοινωνίες. Λειτουργίες που άλλες φορές είναι περισσότερο και άλλες φορές λιγότερο εμφανείς.

 Η αλήθεια είναι ότι η αναπηρία εθεωρείτο πάντοτε συνώνυμο της αδυναμίας και της πλήρους ανικανότητας. Στην πράξη, αντιμετωπίζουμε κάποιον ανάπηρο σαν να είναι ολικά ανάπηρος, ασχέτως αν η ανεπάρκειά του σχετίζεται με συγκεκριμένες λειτουργίες που δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει. Και αυτή η φιλεύσπλαχνη απαξίωσή του από τον κοινωνικό περίγυρο είναι ό,τι χειρότερο για τον ίδιο τον ανάπηρο. Γιατί έτσι ο ανάπηρος αισθάνεται άχρηστος και ότι θα πρέπει να αποσυρθεί από τον κόσμο της εργασίας, από τον κόσμο της διασκέδασης, της συμμετοχής στην κοινωνική ζωή. Θεωρούμε ότι η ανθρωπιστική στάση μας απέναντί του είναι να τον λυπηθούμε, παρά το ότι ο ίδιος δεν θα ήθελε ποτέ κάτι τέτοιο. Το αποτέλεσμα είναι να λυπηθεί και ο ίδιος τον εαυτό του, να θυματοποιηθεί, να στιγματιστεί και να αισθάνεται ότι πρέπει να αποσυρθεί. Δυστυχώς, μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν έχει αλλάξει σημαντικά αυτή η αντιμετώπιση. Αν θυμηθούμε το πώς προβάλλονται τα θέματα των αναπήρων από τις ειδήσεις και τις εφημερίδες, θα αντιληφθούμε το πώς αναπαράγονται και τα φαινόμενα περιθωριοποίησης και στιγματισμού.

Τους παρουσιάζουν σαν να ζουν για να ξεπεράσουν το πρόβλημα που έχουν. Σαφώς και απασχολεί τα άτομα με αναπηρία πώς θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της αναπηρίας τους, αλλά να ξέρετε ότι οι άνθρωποι αυτοί, παιδιά ή μεγαλύτεροι, παίζουν, γελούν, ερωτεύονται, είναι φυσιολογικοί άνθρωποι. Περισσότερο φυσιολογικοί από τα μοντέλα των διαφημίσεων.

Και είναι περισσότερο φυσιολογικοί γιατί είναι πολύ περισσότεροι αριθμητικά από τα υγιέστατα μοντέλα, είναι πιο φυσιολογικό το ενδεχόμενο ένας άνθρωπος να αποκτήσει κάποια αναπηρία στη ζωή του, παρά να πετύχει ταυτόχρονα στον έρωτα, στο επάγγελμα και στην κοινωνική του ζωή, όπως δείχνουν οι διαφημίσεις.

Για να τους εντάξουμε, λοιπόν, ή να τους επανεντάξουμε στην κοινωνική και οικονομική ζωή, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να τους εντάξουμε ισότιμα στην εικόνα που έχουμε για τους ανθρώπους, όχι να τους αντιμετωπίζουμε ως ένα διαφορετικό κόσμο που ζει παράλληλα με τον δικό μας. Αυτό νομίζω ότι είναι και η πιο σημαντική ευθύνη των μέσων μαζικής ενημέρωσης και δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να το πράξουν, να εντάξουν δηλαδή στα προγράμματά τους ανθρώπους με αναπηρία που συμβιώνουν αρμονικά με τους άλλους ανθρώπους.

Ευχαριστώ.

Ι. Δεσποτοπούλου, Άτομα με αναπηρία και Μ.Μ.Ε., Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης, Αθήνα 2006, σσ. 96-102 (διασκευή).

(Το εξεταστικό δοκίμιο των πανελλαδικών μπορείτε να το δείτε εδώ:  http://giouliblog.blogspot.gr/p/blog-page_06.html )

Μερικές φορές η λύση είναι απλή

«Απαγορευµένα» πανεπιστήµια για φοιτητές µε κινητικά προβλήµατα 

 

 

Παρεµβάσεις ευαισθητοποίησης από µια οµάδα νέων     Ρεπορτάζ: Κώστας Κουκουµάκας

Κατασκευάζουν ράµπες αναπήρων, ζητάνε από περαστικούς να καθήσουν για λίγο σε αναπηρικό καροτσάκι και να κινηθούν ανάµεσα σε παρκαρισµένες µοτοσυκλέτες, ενώ καταγράφουν σε βίντεο την αγριότητα της πόλης απέναντι στους ανθρώπους µε κινητικά προβλήµατα.
Μια παρέα φοιτητών στη Θεσσαλονίκη καταφεύγει στη δράση µε φαντασία, θέλοντας να καταδείξει ότι «πραγµατική ανάπηρη είναι η πόλη που εµποδίζει τους ανάπηρους να κινηθούν απρόσκοπτα». Οπως λένε στα «ΝΕΑ», δεν κάνουν φιλανθρωπία ούτε συστήνονται ως δήθεν φύλακες - άγγελοι των ανάπηρων.

«Η ιδέα ξεκίνησε απόένα µάθηµα στο Τµήµα Ψυχολογίας σχετικά µε τις κοινωνικά αποκλεισµένες οµάδες. Κάθε φορά στο µάθηµα ερχόταν ένας άνθρωπος από µία τέτοια ευάλωτη οµάδα, για παράδειγµα ένας ανάπηρος ή ένας µετανάστης, και αναλάµβανε τον ρόλο του καθηγητή, προκαλώντας εµάς, τους φοιτητές, να µιλήσουµε πιο άµεσα για όλα αυτά πουµέχρι τότε δεν τολµούσαµε», περιγράφει ο Χάρης Παπαπέτρου.

Γρήγορα το βιωµατικό µάθηµα ξεπέρασε ταόρια του Τµήµατος Ψυχολογίαςµε αποτέλεσµανα δηµιουργηθεί από φοιτητές διάφορων σχολών–ανάπηρους και µη – µια οµάδα µε το όνοµα «Προσβασιµότητα» που, όπως δηλώνει και το όνοµά της, καταπιάστηκε µε τα προβλήµατα µετακίνησης των αναπήρων, αρχικά εντός της Πανεπιστηµιούπολης.

«Πήραµε ένα κοµµάτι λαµαρίνας και δύο βίδες, και φτιάξαµε µια µπάρα για καροτσάκια, πάνω στην οποία γράψαµε “χρειαστήκαµε 5 λεπτά, µας κόστισε 15 ευρώ”. Πολύ απλά, κατασκευάσαµε αυτό που θα έπρεπε να κάνουν τόσα χρόνια οι πρυτανικές αρχές. Βέβαια, έπειτα από λίγο καιρό κάποιος αφαίρεσε την µπάρα, αλλά το µήνυµα είχε σταλεί», λέει ο Κωνσταντίνος Τσιφτσόπουλος, φοιτητής στο Παιδαγωγικό µε κινητικά προβλήµατα ο ίδιος.

Για να µετακινηθείένας ανάπηρος µε καροτσάκι στους χώρους του ΑΠΘ θα πρέπει να έχει για παρέα κάποιο φίλο του:αναπηρική ράµπα δεν υπάρχει σχεδόν καµία, αυτοκίνητα και µοτοσυκλέτεςείναι παρκαρισµένα στα πεζοδρόµια ακόµη και µπροστά στις εισόδους των σχολών, κεντρικά κτίρια όπως η Βιβλιοθήκη, ή πολλές γραµµατείες τµηµάτων θεωρούνται “απαγορευµένα” για όσους έχουν κινητικά προβλήµατα. Σε πολλές σχολές, όπως στη Φιλοσοφική, λόγω υψηλού κόστους τοποθετήθηκαν στις σκάλες βραχίονες που δεν µπορούν να σηκώσουν το βάρος όλων των αµαξιδίων, ενώ οι φοιτητές της οµάδας µε θλίψη διαπίστωσαν ότι για να τοποθετηθεί ένα κοµµάτι λαµαρίνας ως ράµπα, χρειάζεται αλληλογραφία ετών µεταξύ υπηρεσιών και ανίκητη γραφειοκρατία.

Οι φοιτητές δηλώνουν ότι δεν κάνουν φιλανθρωπία. «Αντίθετα, απαιτούµε στοιχειώδη δικαιώµατα, όπως αυτό της µετακίνησης, για όλους και ιδιαίτερα για τους ανάπηρους», λένε. Το επόµενο διάστηµα διοργανώνουν δράσεις, προβολές και άλλες παρεµβάσεις στην πόλη, µε στόχο να µας φέρουν σε δύσκολη θέση, θυµίζοντάς µας το αυτονόητο.
Πηγή: Εφημερίδα τα Νέα

«Μας πήρε 5 λεπτά, μας κόστισε 15 ευρώ»

 Έλλη Ισμαηλίδου

«Η προσβασιμότητα είναι δικαίωμα για όλους, όχι φιλανθρωπία!». Με αυτό το σύνθημα φοιτητές από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης εγκατέστησαν αυτοσχέδιες ράμπες στους χώρους του μεγαλύτερου πανεπιστημίου της Ελλάδας, στο οποίο, υπό την παρούσα κατάσταση, η πρόσβαση των ατόμων με ειδικές ανάγκες είναι πρακτικά αδύνατη. Μάλιστα οι ράμπες «διακοσμήθηκαν» με... μπαλόνια και χρωματιστά συνθήματα που ανέφεραν: «Μας πήρε 5 λεπτά. Μας κόστισε 15 ευρώ», καταδεικνύοντας την ανεπάρκεια του ιδρύματος να εξασφαλίσει ακόμη και τα στοιχειώδη δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τη στιγμή που διαχειρίζεται υψηλότατα κονδύλια για τεχνικά έργα. «Η κίνησή μας ήταν συμβολική και είχε στόχο να δείξει ότι η εγκατάσταση ράμπας είναι μια απλή και σχετικά φθηνή διαδικασία, η οποίαωστόσο έχει σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή των συνανθρώπων μας» σχολιάζει στο «Βήμα» ο κ. Σταύρος Ευθυμιάδης, μέλος της ομάδας δράσης «Προσβασιμότητα», η οποία διοργάνωσε το εγχείρημα. Οπως εξηγεί, τα μέλη της ομάδας προσέφυγαν σε όλα τα αρμόδια όργανα προτού... απηυδήσουν και αποφασίσουν να εγκαταστήσουν τις ράμπες μόνοι τους. «Επί δύο χρόνια έχουμε γίνει μπαλάκι ανάμεσα στους αρμοδίους που επιμένουν να δηλώνουν αναρμόδιοι. Από τον πρύτανη στους κοσμήτορες και από την τεχνική υπηρεσία στο γραφείο προσβασιμότητας που φυτοζωεί, εν τέλει μείναμε με αδειανά χέρια και καμία σαφή δέσμευση!» αναφέρει ο κ. Ευθυμιάδης, προσθέτοντας ότι η ομάδα τους δεν διενεργεί φιλανθρωπίες αλλά απαιτεί τα στοιχειώδη δικαιώματα, τα οποία οφείλουν να διασφαλίζονται για όλους τους πολίτες και ιδιαίτερα για αυτούς που πάσχουν από αναπηρία.

Πηγή: Εφημερίδα το Βήμα .24-6-2010

ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Άτομα με ειδικές ανάγκες είναι τα άτομα που έχουν μόνιμες ή προσωρινές βλάβες, ανικανότητες, αδυναμίες, αναπηρίες ή συνδυασμό των παραπάνω, που προέρχονται από φυσική, ψυχική ή νοητική ανεπάρκεια.

Άτομα με μόνιμη ανικανότητα είναι οι κινητικοί ανάπηροι, οι τυφλοί και γενικά οι αμβλύωπες, οι κωφοί, όσοι έχουν δυσκολία στην αντίληψη, την επικοινωνία και την προσαρμογή και οι ασθενείς από αρτηριοσκλήρυνση, επιληψία, ανεπάρκεια νεφρού, ρευματικές παθήσεις, καρδιοπάθειες κλπ.

Άτομα με παροδική ανικανότητα μπορεί να είναι τραυματίες, παροδικά ασθενείς κλπ

Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής

http://www.minenv.gr/1/16/162/16203/g1620304.html

Ανάπηροι

Κάθε αvάπηρο άτομο, αvεξάρτητα από τηv προέλευση και τη φύση της αναπηρίας του, πρέπει να απολαμβάνει συγκεκριμένων πρόσθετων ευεργετημάτων, με σκοπό να ευνοηθεί η επαγγελματική και κοινωνική ένταξή του. Τα ευεργετήματα αυτά πρέπει να αφορούν, ανάλογα με τις ικανότητες των ενδιαφερομένων, την επαγγελματική εκπαίδευση, την εργονομία, τη δυνατότητα πρόσβασης, τηv κινητικότητα, τα μεταφορικά μέσα και την κατοικία.

-  Τα ΑΜΕΑ θέλουν ίσες ευκαιρίες, όχι φιλανθρωπία: Όχι πατερναλισμός αλλά ενθάρρυνση. Αλλαγή της αρνητικής στάσης απέναντι στα ΑΜΕΑ, καθιέρωση νέων πολιτικών, οι οποίες θα ενθαρρύνουν την ισότητα των ευκαιριών για τα άτομα αυτά σε όλους τους τομείς της ζωής

-  Ενθάρρυνση και χειραφέτηση: Τα ΑΜΕΑ μπορούν και οφείλουν να παίρνουν τα ίδια αποφάσεις για τη ζωή τους.

-  Δημιουργία μιας κοινωνίας για όλους Απομάκρυνση των εμποδίων και εξάλειψη των συμπεριφορών εκείνων που οδηγούν σε διακρίσεις και σε κοινωνικό αποκλεισμό.

-  Δημιουργία ενός προσιτού περιβάλλοντος: Αν η συμμετοχή των ΑΜΕΑ σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής είναι ο κύριος στόχος , η προσβασιμότητα είναι το εργαλείο

-  Ανεξάρτητη διαβίωση: Παροχή επαρκών υπηρεσιών (ειδικευμένο προσωπικό το οποίο θα παρέχει συνεχή βοήθεια και καθοδήγηση στα ΑΜΕΑ), ώστε να μπορούν να αντεπεξέρχονται στις υποχρεώσεις της καθημερινής ζωής.

-  Σεβασμός στη διαφορετικότητα: Πόλεμος ενάντια στην προκατάληψη και το στιγματισμό. Η δημοσιοποίηση προσωπικών ιστοριών ατόμων που έχουν βιώσει το ρατσισμό, θα ευαισθητοποιήσει την κοινωνία και θα καταδείξει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ΑΜΕΑ.

Κατερίνα Μπακάβου

Πηγή: anthropos.gr, αφιερώματα

http://www.anthropos.gr/spots/eeamea/

Τεχνολογία: Μια λύση για την εκπαίδευση, την κοινωνική ένταξη και την επαγγελματική αποκατάσταση των αμεα

«τεχνολογίες υποστήριξης»

Σήμερα, η πρόσβαση στην τεχνολογία και στις σχετιζόµενες µε την τεχνολογία υπηρεσίες είναι άνισα κατανεµηµένη. Τα άτομα µε ειδικές ανάγκες … αντιμετωπίζουν µμεγαλύτερο κίνδυνο να παραμείνουν εκτός πρόσβασης, …

Οι νέες τεχνολογίες είναι συχνά ιδιαίτερα δαπανηρές για ορισμένες ομάδες που στερούνται των οικονομικών ή πρακτικών µμέσων πρόσβασης σε αυτές. Πολλές λύσεις υψηλής τεχνολογίας, λογισμικού και υλισµικού, μπορεί να είναι δυσπρόσιτες για άτομα µε φυσικές, αισθητηριακές ή γνωστικές δυσχέρειες για την κατανόηση και χρήση τους. Αυτό θέτει το θέμα των ανεπαρκών δυνατοτήτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και µιας διευρυνόµενης απόστασης µμεταξύ εκείνων που διαθέτουν δεξιότητες Πληροφορικής και πρόσβαση στο διαδίκτυο και εκείνων που δεν διαθέτουν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλες οργανώσεις καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να μεταδώσουν το µήνυµα ότι οι ειδικές ανάγκες ( ή η μεγάλη ηλικία) δεν πρέπει να αποτελούν µειονέκτηµα για µια ανεξάρτητη και παραγωγική ζωή στην κοινωνία. Ερευνητικά προγράµµατα και εκστρατείες µε στόχο την προώθηση µιας κοινωνίας της πληροφόρησης για όλους προέρχονται από διάφορες τάσεις στην κοινωνία. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται οι δημογραφικές µμεταβολές, θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η συµµετοχή έναντι της διάκρισης, οι µμελλοντικές τεχνολογίες και η σύγκλιση, θέματα βιωσιμότητας και η πολυδιάστατη χάραξη πολιτικής.

Αν και τα άτομα µε ειδικές ανάγκες (και οι ηλικιωμένοι) αποτελούν από καιρό προτεραιότητα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά για να βελτιωθεί η γενική ποιότητα ζωής τους. Με συνεχώς βελτιούμενη τεχνολογία, στόχο θα αποτελεί η διασφάλιση ότι αυτή εξυπηρετεί όλα τα µέλη της κοινωνίας κατά ισότιμο τρόπο.

Research : Έρευνα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

http://ec.europa.eu/research/leaflets/disabilities/page_75_el.html

Ο όρος «τεχνολογίες υποστήριξης» καλύπτει ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών, συσκευών και εφαρμογών λογισμικού που διευκολύνουν την επικοινωνία και την κίνηση ατόμων με ειδικές ανάγκες. Οι εφαρμογές τεχνολογίας υποστήριξης είναι βασισμένες στις τεχνολογίες της ασύρματης επικοινωνίας, της ρομποτικής και της εικονικής πραγματικότητας. Παρακάτω αναφέρονται μερικές κατηγορίες εφαρμογών της τεχνολογίας υποστήριξης:

Εναλλακτικά πληκτρολόγια

Πληκτρολόγια με διαφορετικού μεγέθους πλήκτρα, διαφορετική διάταξη πλήκτρων και πληκτρολόγια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ένα μόνο χέρι.

Ηλεκτρονικές συσκευές κατάδειξης (electronic pointing devices)

Επιτρέπουν τον έλεγχο του κέρσορα της οθόνης χωρίς τη χρήση χεριών. Μία κατηγορία συσκευών βασίζεται σε τεχνολογίες υπερήχων ή υπέρυθρων ακτινών και αναγνωρίζουν την κίνηση του ματιού, σήματα των νεύρων ή εγκεφαλικά κύματα. Άλλη κατηγορία είναι αυτή που ενεργοποιείται από την εισπνοή και εκπνοή.

Φωνητικά Προγράμματα Πλοήγησης

Επιτρέπουν στο χρήστη την εκτέλεση εντολών και την εισαγωγή στοιχείων με απλή αναγνώριση της φωνής του και όχι με τη χρήση ποντικιού ή πληκτρολογίου. Ορισμένα προγράμματα λειτουργούν και μέσω τηλεφώνου.

Μεγεθυντικές συσκευές οθόνης

Διευρύνουν μέρος της οθόνης καθώς ο χρήστης κινεί την εστίαση. Μερικές επιτρέπουν στο χρήστη να μεγεθύνει μια συγκεκριμένη περιοχή της οθόνης.

…

Εκπαιδευτική Πύλη Υπ.Ε.Π.Θ.

Τεχνολογίες Υποστήριξης Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες

www.e-yliko.gr

http://www2.e-yliko.gr/htmls/amea_tools.aspx

ΥΠΟΔΟΜΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΜΕΑ ΣΤΑ ΜΜΜ

Για κάποιους από τους συμπολίτες μας η αυτόνομη μετακίνηση και διακίνηση μέσα στην πόλη και εκτός αυτής, παρουσιάζει πολλά προβλήματα.. Τέτοια άτομα είναι αυτοί που έχουν δυσκολία στην κίνηση, στην προσέγγιση, στην αντίληψη, στην επικοινωνία και στην προσαρμογή ,στην ακοή και στην όραση. Για όλα αυτά τα Εμποδιζόμενα άτομα έχει ληφθεί ειδική μέριμνα για να διευκολύνονται σ τις μετακινήσεις τους και για να έχουν το Σεβασμό και την Προτεραιότητα που τους οφείλεται.

Πηγή: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

http://www.yme.gr/amea/content.php?getwhat=1&oid=21&tid=29

Νομοθεσία και επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με ειδικές ανάγκες

Ν.2643/98 «Μέριμνα για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών και άλλες διατάξεις»
Άρθρο 2: «Προστασία σε φορείς του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημοσίου τομέα»
1. Επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις, ελληνικές ή ξένες, που λειτουργούν στην Ελλάδα με οποιαδήποτε μορφή και οι φορείς του δημόσιου τομέα, καθώς και οι θυγατρικές τους εταιρίες, εφόσον απασχολούν προσωπικό πάνω από πενήντα (50) άτομα, υποχρεούνται να προσλαμβάνουν προστατευόμενα άτομα του προηγούμενου άρθρου, σε ποσοστό 8% επί του συνόλου του προσωπικού της επιχείρησης, της εκμετάλλευσης ή του φορέα.
Άρθρο 3: «Διορισμός ή πρόσληψη προστατευόμενων σε δημόσιες υπηρεσίες, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α».
Οι δημόσιες υπηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), κάθε βαθμίδας, υποχρεούνται να διορίζουν ή να προσλαμβάνουν πρόσωπα προστατευόμενα από το άρθρο 1, χωρίς διαγωνισμό ή επιλογή, με σειρά προτεραιότητας και σε θέσεις που αντιστοιχούν στο 5% των θέσεων που προκηρύσσονται κάθε φορά.
...
Άρθρο 8: «Επιχορήγηση εργοδοτών, εργονομική διευθέτηση, επαύξηση χρόνου άδειας, ηθικές αμοιβές».
Σε επιχειρήσεις η εκμεταλλεύσεις η φορείς της παραγράφου 8 του άρθρου μπορεί να καταβάλλεται από τον Ο.Α.Ε.Δ. μέρος της δαπάνης για την εργονομική διευθέτηση του χώρου εργασίας των ατόμων αυτών.
…
Πηγή: ΚΕΑ ΑΜΕΑ
www.eiaa.gr/.../epagelma.htm

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ, …ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ.

(αποσπάσματα)

Για τη σημειωτόν πρόοδο, αναφορικά με τη βελτίωση της θέσης των ατόμων με ειδικές ανάγκες, ευθύνη έχει και η ίδια η κοινωνία. Πολλά τα παραδείγματα που πιστοποιούν τη διαπίστωση ότι τα άτομα με νοητική υστέρηση αντιμετωπίζονται ως παιδιά ενός κατώτερου θεού. Για παράδειγμα, όπως προκύπτει από την ανάγνωση ειδικής έκθεσης της Σχολής Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης κατά το σχολικό έτος 1987-88, υπήρχε μεγάλο πρόβλημα στους γονείς των μαθητών να αποδεχτούν τη δυσκολία του παιδιού τους και να κατανοήσουν ποιες δυνατότητες έχει η παιδαγωγική και εκπαιδευτική παρέμβαση. Πιο πρόσφατα, σε κείμενο παρέμβαση για το forum <<Αναπηρία και Οικογένεια>>, που συντάχθηκε από τη Γεωργία Κουλούσια (1997) γραμματέα του Συλλόγου Γονέων Παίδων με Σύνδρομο Down, Βορ. Ελλάδος, αναφέρονται μεταξύ άλλων, ότι ιδιαίτερα οδυνηρή είναι η απόρριψη από την οικογένεια του παιδιού με σύνδρομο Down. Αποτελεί κοινό μυστικό ότι αρκετοί από τους γονείς δεν έχουν δεχτεί τα παιδιά τους, ντρέπονται γι αυτά, τα κρύβουν και υιοθετούν τη λύση του εγκλεισμού τους σε άσυλα ή μέσα στο ίδιο το σπίτι που γίνεται φυλακή. Δεν θέλουν να ξέρουν οι άλλοι ότι η οικογένειά τους έχει στιγματιστεί με τη γέννηση αυτού του παιδιού. Το αποτέλεσμα είναι οι ίδιοι να γίνονται δυστυχισμένοι, κρύβονται συνεχώς από τους άλλους αλλά και τον ίδιο τον εαυτό τους. Τα παιδιά που αντιμετωπίζονται έτσι είναι καταδικασμένα να μη νιώσουν τη σιγουριά, την ασφάλεια, το αίσθημα αυτάρκειας που προσφέρει η σωστή και δεμένη οικογένεια στα μέλη της και οπωσδήποτε χωρίς ελπίδα εξέλιξης και αξιοποίησης των δυνατοτήτων τους. Παρόλο που θα θέλαμε να πιστεύουμε ότι αυτές είναι καταστάσεις του παρελθόντος, δυστυχώς συμβαίνουν ακόμη και σήμερα. Αξίζει επίσης να συμπεριληφθεί και ο σχολιασμός για το πώς γίνεται κατά κανόνα η ενημέρωση των γονιών, όταν αποκτούν παιδί με σύνδρομο Down. Συνήθως στην ανακοίνωση στους γονείς δίνονται αρνητικές μόνο πληροφορίες. Οι γονείς ήδη βρίσκονται σε μεγάλη συναισθηματική φόρτιση, η πληροφόρηση που τους δίνεται συνήθως από γιατρούς είναι πλημμελής και αρνητική. Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, υπάρχουν γιατροί (μαιευτήρες-παιδίατροι) που συμβουλεύουν τους γονείς να αφήσουν το παιδί τους στο ίδρυμα, γιατί θα είναι βάρος για αυτούς και την οικογένειά τους. Αυτές είναι καταστάσεις που συμβαίνουν ακόμη και σήμερα δύο χρόνια πριν τον 21ο αιώνα. Αυτή η στάση των γιατρών οφείλεται στην άγνοιά τους, στην ελλιπή τους πληροφόρηση αλλά και στην ιατροκεντρική τους φιλοσοφία, σύμφωνα με την οποία καθετί που παρεκκλίνει του μέσου όρου είναι παθολογικό και επιζήμιο στους υπολοίπους φυσιολογικούς.
 Πολύ σημαντική ήταν και μία άλλη έρευνα  που πραγματοποιήθηκε το 1992 και εξέτασε τη στάση των γονέων παιδιών χωρίς ειδικές ανάγκες απέναντι στα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Πρόκειται για μία πολύ σημαντική παράμετρο της προώθησης της ένταξης των ατόμων με ειδικές ανάγκες, αυτής της στάσης των γονέων του υπολοίπου μαθητικού πληθυσμού.  Από τα πορίσματα της έρευνας φάνηκε ότι υπάρχουν έντονες προκαταλήψεις και άγνοια, ενώ διαφορετική είναι η προσέγγιση των γυναικών-μητέρων σε σχέση με τους άνδρες-πατέρες, που θέλουν συνειδητά να είναι αποστασιοποιημένοι όσο γίνεται περισσότερο από τέτοια ζητήματα.
Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι δεν έγιναν θετικά βήματα. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε σαφής βελτίωση στη θέση των ατόμων με ειδικές ανάγκες στην ελληνική κοινωνία. Ο θεσμός της ελεύθερης διακίνησης στα μαζικά μέσα μεταφοράς, η παροχή αδασμολόγητου αυτοκινήτου, η επιδοματική πολιτική, ο ειδικός αθλητισμός, οι φορολογικές απαλλαγές και ελαφρύνσεις και άλλες σημαντικές παρεμβάσεις, συνέβαλαν κατά κάποιο τρόπο προς την οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση του ατόμου με ειδικές ανάγκες. Επιμένω όμως, ότι πρόκειται για βελτίωση στο επίπεδο του γράμματος και όχι της ουσίας, μια και η μεγαλύτερη άρνηση βρίσκεται μέσα στα μέλη της ίδιας νεοελληνικής κοινωνίας.

Σε διεθνές επίπεδο, η εμφάνιση των κοινωνικών κινημάτων της δεκαετίας του 60 με πρωταγωνιστή τις Η.Π.Α., επέδρασε θετικά στην αναβάθμιση της θέσης των ατόμων με ειδικές ανάγκες, με κύριο αίτημα την ενσωμάτωσή τους σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής. Παράλληλα, διεκδικήθηκε με αξιώσεις η ποιοτική προαγωγή και η εύνοια προς τα άτομα αυτά, με στόχο την αυτοτέλεια και αυτορύθμιση των ζητημάτων τους, ώστε να παίρνουν μέρος στην κοινωνία ως ενεργά μέλη (independent living).  Αρκετές χώρες, κυρίως του δυτικού κόσμου, νομοθέτησαν πολύ πιο νωρίς από την Ελλάδα υπέρ της κοινής διδασκαλίας μαθητών με πνευματική υστέρηση και μαθητών χωρίς πνευματική υστέρηση, όπως για παράδειγμα η γειτονική Ιταλία από το 1977.
Αξίζει στο σημείο αυτό να γίνει μια συνοπτική περιγραφή των στάσεων που χαρακτηρίζουν την αμερικανική κοινωνία, απέναντι στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Στις Η.Π.Α. το θέμα μελετάται από τη δεκαετία του 70, όταν παρατηρήθηκε αισθητή αύξηση στην παρουσία ατόμων με ειδικές ανάγκες στην ευρύτερη αμερικανική κοινωνία.  Καταρχήν πρέπει να παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει στάση αλλά στάσεις, οι οποίες διαφοροποιούνται σε πολλά επίπεδα και η ερμηνεία τους είναι σύνθετη.  Σημαντικοί παράγοντες διαμόρφωσης των στάσεων είναι η ηλικία, το φύλο, ακόμη και δημογραφικοί. Οι γυναίκες, αν και έχουν θέσεις όχι πολύ διαφορετικές από τους άνδρες, είναι πολύ πιθανό να τις εκφράζουν με τρόπο που επηρεάζεται από το φύλο τους…

Πηγή:
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην κοινωνία
Κώστας Δαραής
http://www.auth.gr/virtualschool/2.2-3/Praxis/DaraisDisabilityInSociety.html

ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα η Ελληνική Πολιτεία δεν έδειξε μέριμνα για τα άτομα με σωματική αναπηρία . Η ευαισθητοποίησή της σε αυτό το ζήτημα ξεκίνησε με το τέλος σχεδόν του πρώτου μισού του αιώνα.
…
Οι πρωτοβουλίες των ιδιωτών και των συλλόγων θα μπορούσε να ειπωθεί ότι αποτέλεσαν την απαρχή, που έστω αρκετά αργότερα συνέτεινε στη θεσμοθέτηση της ειδικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Το κίνητρο αυτής της ιδιωτικής πρωτοβουλίας φάνηκε να είναι <<το συναίσθημα του οίκτου>>. Η πρακτική μεταχείριση των σωματικώς αναπήρων στην προπολεμική περίοδο, συμπεριλάμβανε την κλειστή τους προστασία, την ιδρυματική περίθαλψη και την προαγωγή τους μέσα από την παροχή βασικών γνώσεων. Σταδιακά και λόγω της επιρροής από χώρες του εξωτερικού, άρχισε να διαμορφώνεται ένα ιδεολογικό πλαίσιο, με άξονες την ίση μεταχείριση αυτών των ατόμων σε συνάρτηση με τον υπόλοιπο, χωρίς ειδικές ανάγκες, πληθυσμό. Άρχισε να αντιμετωπίζεται το ζήτημα της ικανότητας των σωματικών αναπήρων και της δυνατότητας προσφοράς τους στην ευρύτερη κοινωνία, με την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιζόταν η δυνατότητα παροχής, για όσους τουλάχιστον μπορούσαν, ανώτερης μόρφωσης και αποτελεσματικής επαγγελματικής κατάρτισης
…
Αναφορικά με τη στάση των γονιών ενός παιδιού με σωματική αναπηρία … κατά κανόνα, βίωναν αισθήματα ενοχής, άγχους και αγωνίας για την τύχη του παιδιού και κατέφευγαν για βοήθεια στην ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία είχε την οικονομική ευχέρεια για παροχή ιδρυματικής περίθαλψης. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί, ότι κάποιοι από τους ιδιώτες που ανέλαβαν πρωτοβουλίες, το έκαναν αφορμώμενοι από τις εμπειρίες που απέκτησαν κατά την παραμονή τους στο εξωτερικό. Η εκτίμηση όμως είναι ότι η ελληνική κοινωνία αυτής της περιόδου ήταν μάλλον ανέτοιμη σε επίπεδο ψυχολογικό και οικονομικό, να δεχτεί τα άτομα με σωματική αναπηρία.
Αναφορικά με τα άτομα με νοητική υστέρηση, η κατάσταση, κατά την προπολεμική περίοδο, ήταν διαφορετική, με έντονα στοιχεία προκατάληψης και ρατσισμού.. Ο ιδιωτικός τομέας δεν ανέπτυξε ιδιαίτερες πρωτοβουλίες υποστήριξης. Οι εξαιρέσεις ήταν πολύ λίγες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο Δ. Γληνός, μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου, ο οποίος στο περιοδικό του <<Αναγέννηση>>, είχε ζητήσει από το κράτος να μεριμνήσει για την ίδρυση των κατάλληλων ιδρυμάτων, με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, για τα παιδιά με νοητική υστέρηση.
…
Επιπλέον, εκτός της προκατάληψης υπήρχε και άγνοια, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι οικογένειες των νοητικά καθυστερημένων ατόμων δε συνιστούσαν το καλύτερο δυνατόν περιβάλλον για τα άτομα αυτά. Παράλληλα, το επίσημο κράτος δεν έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στο θέμα της επαγγελματικής αποκατάστασης και της ομαλής κοινωνικής ένταξης των <<νοητικά υστερούντων>>. Το σημαντικό αυτής της περιόδου ήταν ότι με τη σύσταση ιδρυμάτων δημιουργήθηκαν και οι πρώτοι πυρήνες εξειδικευμένων επιστημόνων στο χώρο, τόσο για τη βοήθεια αυτών των ατόμων, όσο και για την προώθηση θεμάτων ψυχικής υγιεινής.
Το κράτος από την πλευρά του παρέμενε πιστό στην πρακτική του ιδρυματισμού σε αντιπαραβολή με τις χώρες της δύσης, όπου είχε πρυτανεύσει η στρατηγική του αποϊδρυματισμού. Στη Σκανδιναβία ξεκίνησε η εφαρμογή της στρατηγικής του αποΐδρυματισμού και της ομαλοποίησης των παιδιών και γενικότερα των ατόμων με νοητική υστέρηση. Προβλεπόταν η απομάκρυνσή τους από το παραδοσιακό σχήμα του επιτηρούμενου περιορισμού τους σε ιδρύματα και η ταυτόχρονη στροφή προς μια μεταχείριση με περισσότερο θεραπευτικό προσανατολισμό
…
Για τα άτομα με νοητική υστέρηση ψηφίστηκαν νέοι νόμοι , οι οποίοι συγκριτικά με την προηγούμενη περίοδο κινούνταν προς θετικότερη κατεύθυνση, χωρίς όμως να μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι τους χαρακτήριζε πληρότητα. Άρχισε να γίνεται επίσημα παραδεκτό ότι τα άτομα με νοητική υστέρηση είχαν το δικό τους δυναμικό και αρκετά από αυτά θα μπορούσαν με κατάλληλη εκπαίδευση να ζήσουν ημιανεξάρτητα και να βρουν επαγγελματική απασχόληση. Στο τομέα της εκπαίδευσης των ατόμων με νοητική υστέρηση, σημαντικός σταθμός ήταν η ίδρυση στη δεκαετία του 80 των ειδικών τάξεων μέσα στις κοινές σχολικές μονάδες, ενώ μέχρι τότε υπήρχαν ειδικά σχολεία, που λειτουργούσαν ξεκομμένα από το όλο εκπαιδευτικό σύστημα. Άρχισε δηλ. να απασχολεί ουσιαστικότερα το θέμα της ενσωμάτωσης (mainstreaming). Στα πλαίσια αυτά πάρθηκαν μια σειρά θεσμικού χαρακτήρα πρωτοβουλίες, όπως ήταν η ίδρυση ειδικών σχολείων και σχολών λειτουργικής ή επαγγελματικής αποκατάστασης
…
από τα μέσα της δεκαετίας του 80 (1983-84), ξεκίνησε ο θεσμός των ειδικών τάξεων, που αποτέλεσε ένα ουσιαστικό βήμα από την αποκοπή και τον εξοβελισμό προς την ένταξη και ενσωμάτωση.

Πηγή: Κώστας Δαραής
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην κοινωνία*
http://www.auth.gr/virtualschool/2.2-3/Praxis/DaraisDisabilityInSociety.html